Agriculture (કૃષિ) MCQ Question Banks
Showing 42 curated MCQ test series question papers with authentic offline exam formatting.
કૃષિ વિજ્ઞાનનો પરિચય (Agronomy), ઇતિહાસ અને ભારતીય અર્થતંત્રમાં સ્થાન
કૃષિ વિજ્ઞાનની શાખાઓ (એગ્રોનોમી, હોર્ટિકલ્ચર, સોઇલ સાયન્સ, પ્લાન્ટ બ્રીડિંગ), ભારતમાં કૃષિનો વિકાસ ઇતિહાસ, જીડીપી અને રોજગારીમાં ફાળો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ભારતના કૃષિ આબોહવાકીય ઝોન (Agro-Climatic Zones – Planning Commission & ICAR)
આયોજન પંચ દ્વારા ભારતના ૧૫ કૃષિ-આબોહવાકીય ઝોન અને ICAR દ્વારા ૧૨૭ કૃષિ-ઇકોલોજીકલ ઝોનનું વર્ગીકરણ, ગુજરાતના ૮ કૃષિ ઝોન ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
જમીન વિજ્ઞાન (Soil Science) – જમીનની રચના, ભૌતિક-રાસાયણિક ગુણધર્મો અને ICAR વર્ગીકરણ
જમીન નિર્માણ પ્રક્રિયા (Pedogenesis), જમીન રૂપરેખા (Soil Profile Horizons O, A, B, C), જમીન રચના (Texture - રેતી, કાંપ, માટી), જમીન pH અને પોષક તત્વો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
જમીન ફળદ્રુપતા, આવશ્યક પોષક તત્વો (Macro & Micro Nutrients) અને ઉણપના લક્ષણો
વનસ્પતિના ૧૭ આવશ્યક પોષક તત્વો: પ્રાથમિક (N, P, K), દ્વિતીય (Ca, Mg, S), સુક્ષ્મ તત્વો (Fe, Zn, Mn, Cu, B, Mo, Cl, Ni); પોષક તત્વોની ઉણપના ચિહ્નો (દા.ત. ઝિંકથી ખૈરા રોગ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ખાતરો અને સેન્દ્રીય પોષણ – રાસાયણિક ખાતરો (યુરિયા, DAP, MOP) અને જૈવિક ખાતરો (Biofertilizers)
રાસાયણિક ખાતરો (યુરિયા ૪૬% N, ડીએપી ૧૮% N + ૪૬% P2O5, મ્યુરેટ ઓફ પોટાશ MOP ૬૦% K2O); જૈવિક ખાતરો (રાઇઝોબિયમ, એઝોટોબેક્ટર, એઝોસ્પિરિલમ, PSB, વામ VAM) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સેન્દ્રીય ખેતી (Organic Farming), પ્રાકૃતિક ખેતી (ZBNF – સુભાષ પાલેકર મોડેલ) અને જીવામૃત
ઓર્ગેનિક ખેતી પ્રમાણીકરણ (NPOP); શૂન્ય બજેટ પ્રાકૃતિક ખેતી (ZBNF / ભારતીય પ્રાકૃતિક કૃષિ પદ્ધતિ): ૪ સ્તંભો - બીજામૃત, જીવામૃત, આચ્છાદન (મલ્ચિંગ), વાપ્સા; ઘનજીવામૃત, નીમાસ્ત્ર, બ્રહ્માસ્ત્ર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
જમીન ધોવાણ, જમીન સંરક્ષણ અને જળવિભાજક વ્યવસ્થાપન (Watershed Management)
જમીન ધોવાણના પ્રકારો (જળ અને વાયુ ધોવાણ), સમોચ્ચ ખેતી (Contour farming), પટ્ટા ખેતી (Strip cropping), રક્ષક મેખલા, વોટરશેડ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (IWMP) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ખેતી પદ્ધતિઓ – સઘન, નિર્વાહ, ઝૂમ (Shifting), મિશ્ર ખેતી, રિલે અને આંતરપાક પદ્ધતિ
ખેતી પ્રણાલીઓ: શિફ્ટિંગ કલ્ટિવેશન/ઝૂમ, મિશ્ર પાક પદ્ધતિ (Mixed Cropping), આંતરપાક (Intercropping), રિલે ક્રોપિંગ, મલ્ટી-સ્ટોરી ક્રોપિંગ, શુષ્ક ખેતી (Dryland Farming) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કૃષિ ઋતુઓ (ખરીફ, રવિ, ઝાયદ) અને પાક ચક્ર (Crop Rotation)
૩ કૃષિ ઋતુઓની વિશેષતાઓ અને વાવેતર/લણણી સમયગાળો; પાક ફેરબદલીના સિદ્ધાંતો (કઠોળ અને ધાન્ય પાકોનું એકાંતરે વાવેતર), ક્રોપિંગ ઇન્ટેન્સિટી (Cropping Intensity) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સિંચાઈ પદ્ધતિઓ અને જળ વ્યવસ્થાપન – ટપક (Drip), ફુવારા (Sprinkler) અને વોટર યુઝ એફિશિયન્સી
સિંચાઈ પદ્ધતિઓ: સપાટી સિંચાઈ (ધોરિયા, ક્યારા), સૂક્ષ્મ સિંચાઈ (Micro Irrigation: ટપક સિંચાઈ ૭૦% પાણી બચત, ફુવારા પદ્ધતિ); સિંચાઈ કાર્યક્ષમતા, નિર્ણાયક વૃદ્ધિ તબક્કા (CRI તબક્કો ઘઉંમાં) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
મુખ્ય અનાજ પાકો (Cereals) – ડાંગર (ચોખા) અને ઘઉંની ખેતી પદ્ધતિઓ, જાતો અને રોગો
ડાંગર: SRI પદ્ધતિ, જાતો (IR-8, જયા, બાસમતી), રોગો (બ્લાસ્ટ, બેક્ટેરિયલ બ્લાઇટ); ઘઉં: નોર્મન બોરલોગ ડ્વાર્ફ જાતો (સોનાલિકા, કલ્યાણ સોના), સિંચાઈ તબક્કા (CRI), રસ્ટ/ગેરૂ રોગ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
જાડા ધાન્ય / મિલેટ્સ (શ્રી અન્ન) – બાજરી, જુવાર, રાગી, મકાઈની ખેતી અને પોષક મૂલ્ય
શ્રી અન્ન મિલેટ્સ: બાજરી (સૌથી વધુ દુષ્કાળ સહનશીલ), જુવાર (જવાર), રાગી/નાગલી (કેલ્શિયમથી સમૃદ્ધ), મકાઈ (ક્વીન ઓફ સિરીયલ્સ); આંતરરાષ્ટ્રીય મિલેટ્સ વર્ષ ૨૦૨૩, IIMR હૈદરાબાદ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કઠોળ પાકો (Pulses) – ચણા, તુવેર, મગ, અડદ અને નાઇટ્રોજન સ્થાપન
કઠોળ પાકોનું અર્થશાસ્ત્ર, મૂળ ગાંઠોમાં રાઇઝોબિયમ બેક્ટેરિયા દ્વારા વાતાવરણીય નાઇટ્રોજન સ્થાપન; ચણા (પલ્સિસનો રાજા), તુવેર/અરહર, મગ, અડદ; મુખ્ય રોગો (વિલ્ટ, સ્ટન્ટ વાયરસ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
તેલીબિયાં પાકો (Oilseeds) – મગફળી, સોયાબીન, સરસવ/રાયડો, એરંડા, સૂર્યમુખી
મગફળી (પેગિંગ તબક્કો, ટિક્કા રોગ, ગુજરાતનું પ્રદાન), સોયાબીન (પ્રોટીન ૪૦% + તેલ ૨૦%), સરસવ/રાયડો (સફેદ રસ્ટ રોગ), દિવેલા/એરંડા (ગુજરાત વિશ્વ ઈજારો), સૂર્યમુખી ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
રોકડિયા પાકો (Cash Crops) – કપાસ (Cotton) અને શેરડી (Sugarcane)
કપાસ: કાળી જમીન, ૨૧૦ હિમમુક્ત દિવસો, શંકર કપાસ (સી.ટી. પટેલ - H-4 પ્રથમ હાઇબ્રિડ), બીટી કપાસ (Cry1Ac જનીન), ગુલાબી ઈયળ (Pink Bollworm); શેરડી: રોપણ પદ્ધતિઓ, સુક્રોઝ પ્રમાણ, લાલ સડો (Red Rot રોગ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
રેસાવાળા અને અન્ય પાકો – શણ (Jute), તમાકુ (Tobacco) અને અફીણ
શણ (ગોલ્ડન ફાઇબર - રેટિંગ Retting પ્રક્રિયા, પશ્ચિમ બંગાળ); તમાકુ (નિકોટીન, ટોપિંગ/ડિસકિંગ પ્રક્રિયા, સેન્ટ્રલ ટોબેકો રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ CTRI રાજમુંદ્રી, ગુજરાતમાં ચરોતર પ્રદેશ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
મસાલા પાકો (Spices) – જીરું, વરિયાળી, ઈસબગુલ, મેથી, મરચાં, હળદર, એલચી
બીજ મસાલા: જીરું (કાળિયો/ચરમી રોગ), વરિયાળી, ઈસબગુલ (ઊંઝા માર્કેટ યાર્ડ); અન્ય મસાલા: મરચાં (કેપ્સેસિન તીખાશ), હળદર (કર્ક્યુમિન), એલચી (મસાલાની રાણી), કાળા મરી (મસાલાનો રાજા) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
બાગાયતી પાકો: ફળ વિજ્ઞાન (Pomology) – કેરી, કેળાં, દાડમ, લીંબુ, પપૈયા, ચીકુ
કેરી (ફળોનો રાજા - કેસર/હાફૂસ, એકાંતરીય ફળણ Malformation), કેળાં (ગ્રાન્ડ નેન ટીશ્યુ કલ્ચર), દાડમ (ભગવા જાત - તેલિયા રોગ), ચીકુ (કાળી પટ્ટી - ઘોલવડ/નવસારી), સાઇટ્રસ કેન્કર લીંબુમાં ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
બાગાયતી પાકો: શાકભાજી વિજ્ઞાન (Olericulture) – બટાટા, ડુંગળી, ટામેટાં, રીંગણ, ભીંડા
બટાટા (TPS સાચું બટાટા બીજ, સીડ પ્લોટ ટેકનીક, અગેતરો/પાછતરો સુકારો), ડુંગળી (મહુવા ડિહાઇડ્રેશન હબ), ટામેટાં (લાઇકોપીન લાલ રંગ), રીંગણ, ભીંડા (યલો વેઇન મોઝેઇક વાયરસ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ફૂલ ખેતી (Floriculture), ઔષધીય અને સુગંધિત વનસ્પતિઓ (MAPs)
ફૂલ ખેતી: ગુલાબ (ગુજરાતમાં પોલિહાઉસ કલ્ટીવેશન), ગલગોટા/મેરીગોલ્ડ, મોગરો, ગ્લેડિયોલસ; ઔષધીય પાકો: તુલસી, અશ્વગંધા, સફેદ મુસળી, કુવારપાઠું/એલોવેરા, ગિલોય/ગળો, સરગવો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Frequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for Agriculture (કૃષિ) MCQ Practice Series