Computer & Information Technology (કમ્પ્યુટર અને માહિતી ટેકનોલોજી) MCQ Question Banks
Showing 44 curated MCQ test series question papers with authentic offline exam formatting.
કમ્પ્યુટર પરિચય અને ઐતિહાસિક વિકાસ – એબેકસ, નેપિયર બોન્સ, પાસ્કલ, બેબેજ અને ટ્યુરિંગ
એબેકસ, નેપિયર બોન્સ, પાસ્કલનું પાસ્કાલાઈન, ચાર્લ્સ બેબેજ (ડિફરન્સ & એનાલિટિકલ એન્જિન - કમ્પ્યુટરના પિતા), એડા લવલેસ (પ્રથમ પ્રોગ્રામર), હર્મન હોલેરિથ (પંચકાર્ડ), એલન ટ્યુરિંગ (ટ્યુરિંગ મશીન), ENIAC, EDVAC, EDSAC, UNIVAC-1 ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટરની પાંચ પેઢીઓ – વેક્યુમ ટ્યુબ, ટ્રાન્ઝિસ્ટર, IC, VLSI અને AI/ULSI
પ્રથમ પેઢી (વેક્યુમ ટ્યુબ, મશીન લેંગ્વેજ), બીજી પેઢી (ટ્રાન્ઝિસ્ટર, એસેમ્બલી/FORTRAN/COBOL), ત્રીજી પેઢી (ઇન્ટિગ્રેટેડ સર્કિટ IC, C/BASIC), ચોથી પેઢી (માઇક્રોપ્રોસેસર, VLSI, C++, GUI), પાંચમી પેઢી (ULSI, AI, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર વર્ગીકરણ અને સુપર કમ્પ્યુટર્સ – સુપર, મેઇનફ્રેમ, મિની, માઇક્રો અને પરમ શ્રેણી
સુપર કમ્પ્યુટર, મેઇનફ્રેમ, મિની કમ્પ્યુટર, વર્કસ્ટેશન, માઇક્રો કમ્પ્યુટર (ડેસ્કટોપ, લેપટોપ, પામટોપ), ભારતના સુપર કમ્પ્યુટર્સ (PARAM 8000, PARAM શિવાય, પ્રત્યુષ, મિહિર, એરાવત, C-DAC પુણે, ડૉ. વિજય ભટકર), વિશ્વના ઝડપી સુપર કમ્પ્યુટર્સ (Frontier, Fugaku) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ચર અને પ્રોસેસર – વોન ન્યુમેન મોડેલ, CPU (ALU, CU, રજિસ્ટર્સ) અને ક્લોક સ્પીડ
વોન ન્યુમેન આર્કિટેક્ચર, CPU બ્લોક ડાયાગ્રામ, ALU (એરિથમેટિક લોજિક યુનિટ), કંટ્રોલ યુનિટ (CU), આંતરિક રજિસ્ટર્સ (Accumulator, PC, IR, MAR, MDR), સિસ્ટમ બસ (ડેટા બસ, એડ્રેસ બસ, કંટ્રોલ બસ), મધરબોર્ડ, ક્લોક સ્પીડ (MHz/GHz), મશીન સાયકલ (Fetch, Decode, Execute, Store) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઇનપુટ ડિવાઇસીસ – કીબોર્ડ, માઉસ, સ્કેનર, OMR, OCR, MICR, બારકોડ અને બાયોમેટ્રિક્સ
કીબોર્ડ (QWERTY લેઆઉટ, ફંક્શન કીઝ F1-F12, ટોગલ કીઝ, મોડિફાયર કીઝ), માઉસ (ઓપ્ટિકલ, ટ્રેકબોલ), સ્કેનર, OMR (ઓપ્ટિકલ માર્ક રીડર), OCR (કેરેક્ટર રેકગ્નિશન), MICR (મેગ્નેટિક ઇંક - ચેક પ્રોસેસિંગ), બારકોડ રીડર, QR કોડ સ્કેનર, જોયસ્ટીક, લાઇટ પેન, ટચસ્ક્રીન, બાયોમેટ્રિક સેન્સર્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
આઉટપુટ ડિવાઇસીસ – મોનિટર (CRT, LCD, LED, OLED), પ્રિન્ટર્સ (ઇમ્પેક્ટ vs નોન-ઇમ્પેક્ટ) અને પ્લોટર
મોનિટર (રિઝોલ્યુશન, પિક્સેલ, રિફ્રેશ રેટ, એસ્પેક્ટ રેશિયો, VGA/HDMI/DisplayPort), પ્રિન્ટર્સ વર્ગીકરણ: ઇમ્પેક્ટ પ્રિન્ટર્સ (ડોટ મેટ્રિક્સ, ડેઝી વ્હીલ, લાઇન પ્રિન્ટર) અને નોન-ઇમ્પેક્ટ પ્રિન્ટર્સ (ઇંકજેટ, લેસર પ્રિન્ટર, થર્મલ પ્રિન્ટર), પ્રિન્ટર સ્પીડ (CPS, LPM, PPM), પ્રિન્ટિંગ ક્વોલિટી (DPI), પ્લોટર (એન્જિનિયરિંગ ડ્રોઇંગ/બ્લુપ્રિન્ટ), પ્રોજેક્ટર, સ્પીકર્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પ્રાથમિક મેમરી (Primary Memory) – RAM (SRAM, DRAM, DDR), ROM (PROM, EPROM, EEPROM) અને કેશ મેમરી
પ્રાથમિક/મુખ્ય મેમરી, RAM (વોલેટાઇલ મેમરી - SRAM, DRAM, DDR-4/5), ROM (નોન-વોલેટાઇલ - PROM, EPROM UV લાઇટ, EEPROM ફ્લેશ મેમરી, BIOS ચિપ, CMOS બેટરી), કેશ મેમરી (L1, L2, L3 Cache - સૌથી ઝડપી મેમરી), વર્ચ્યુઅલ મેમરી ખ્યાલ, રજિસ્ટર મેમરી ક્રમ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સેકન્ડરી સ્ટોરેજ ડિવાઇસીસ – HDD, SSD, ઓપ્ટિકલ ડિસ્ક (CD, DVD, Blu-Ray), પેનડ્રાઇવ અને મેમરી એકમો
હાર્ડ ડિસ્ક ડ્રાઇવ (HDD - ટ્રેક, સેક્ટર, સિલિન્ડર, RPM), સોલિડ સ્ટેટ ડ્રાઇવ (SSD - NVMe M.2), ઓપ્ટિકલ સ્ટોરેજ (CD-ROM 700MB, DVD 4.7GB, Blu-Ray 25/50GB), પેનડ્રાઇવ, મેમરી કાર્ડ, મેમરી મેઝરમેન્ટ એકમો: Bit, Nibble (4 Bits), Byte (8 Bits), KB, MB, GB, TB, PB, EB, ZB, YB ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
નંબર સિસ્ટમ અને કન્વર્ઝન – બાઈનરી, ઓક્ટલ, ડેસિબલ અને હેક્ઝાડેસિબલ પદ્ધતિ
નંબર સિસ્ટમ બેઝ: બાઈનરી (બેઝ 2), ઓક્ટલ (બેઝ 8), ડેસિમલ (બેઝ 10), હેક્ઝાડેસિમલ (બેઝ 16: 0-9 અને A-F), બાઈનરીથી ડેસિમલ કન્વર્ઝન, ડેસિમલથી બાઈનરી/હેક્સ રૂપાંતરણ, બાઈનરી સરવાળા-બાદબાકી, 1’s અને 2’s કોમ્પ્લીમેન્ટ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ડેટા એન્કોડિંગ અને લોજિક ગેટ્સ – BCD, ASCII, EBCDIC, યુનિકોડ (UTF-8) અને બેઝિક ગેટ્સ (AND, OR, NOT)
કેરેક્ટર એન્કોડિંગ સ્કીમ્સ: BCD, ASCII (7-bit & 8-bit), EBCDIC, યુનિકોડ (UTF-8, UTF-16 - ગુજરાતી ફોન્ટ્સ સપોર્ટ), બુલિયન એલજીબ્રા, બેઝિક લોજિક ગેટ્સ (AND, OR, NOT), યુનિવર્સલ ગેટ્સ (NAND, NOR), XOR/XNOR ગેટ્સ અને ટ્રુથ ટેબલ્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સોફ્ટવેર વર્ગીકરણ – સિસ્ટમ સોફ્ટવેર, એપ્લિકેશન સોફ્ટવેર, યુટિલિટી, ઓપન સોર્સ અને પ્રોપ્રાઇટરી
સિસ્ટમ સોફ્ટવેર (OS, ડિવાઇસ ડ્રાઇવર્સ), એપ્લિકેશન સોફ્ટવેર (એમએસ ઓફિસ, બ્રાઉઝર), યુટિલિટી સોફ્ટવેર (એન્ટીવાયરસ, ડિસ્ક ડીફ્રેગમેન્ટેશન, બેકઅપ), લેંગ્વેજ ટ્રાન્સલેટર્સ (કમ્પાઇલર, ઇન્ટરપ્રિટર, એસેમ્બલર), ઓપન સોર્સ (Linux, Android) vs પ્રોપ્રાઇટરી (Windows, macOS), ફ્રીવેર, શેરવેર, માલવેર, ફર્મવેર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ સિદ્ધાંતો – પ્રોસેસ મેનેજમેન્ટ, મેમરી મેનેજમેન્ટ, ફાઇલ સિસ્ટમ અને બૂટિંગ પ્રક્રિયા
ઓપરેટિંગ સિસ્ટમના કાર્યો, કર્નલ અને શેલ, બૂટિંગ પ્રક્રિયા (કોલ્ડ બૂટ, વોર્મ બૂટ, POST ટેસ્ટ, BIOS/UEFI, MBR/GPT), મલ્ટીટાસ્કિંગ, મલ્ટીપ્રોગ્રામિંગ, ટાઇમ-શેરિંગ, રિયલ-ટાઇમ OS, ફાઇલ સિસ્ટમ્સ (FAT32, NTFS, exFAT, ext4), પેજિંગ, ડેડલોક ખ્યાલ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ – ઇતિહાસ (Win 95 થી 11), ડેસ્કટોપ ઘટકો, ટાસ્કબાર અને શોર્ટકટ્સ
માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ ઇતિહાસ (Windows 95, 98, XP, 7, 8, 10, 11), વિન્ડોઝ ડેસ્કટોપ, ટાસ્કબાર, સ્ટાર્ટ મેનુ, કંટ્રોલ પેનલ vs સેટિંગ્સ, ફાઇલ એક્સપ્લોરર, ટાસ્ક મેનેજર (Ctrl+Shift+Esc), ક્લિપબોર્ડ, નોટપેડ, વર્ડપેડ, પેઇન્ટ, કેલ્ક્યુલેટર, વિન્ડોઝ મહત્વપૂર્ણ શોર્ટકટ્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
યુનિક્સ, લિનક્સ અને ડોસ (DOS) – બેઝિક કમાન્ડ્સ (DIR, CD, MD, COPY, ls, pwd, chmod) અને આર્કિટેક્ચર
MS-DOS (ઇન્ટરનલ કમાન્ડ્સ: DIR, CLS, CD, MD, RD, COPY, DEL, DATE, TIME & એક્સટર્નલ કમાન્ડ્સ: FORMAT, CHKDSK, XCOPY, TREE, ATTRIB), લિનક્સ પરિચય (લીનસ ટોરવાલ્ડ્સ, ઓપન સોર્સ), લિનક્સ ડિસ્ટ્રીબ્યુશન્સ (Ubuntu, RedHat, Debian, BOSS Linux - ભારત સરકાર), લિનક્સ કમાન્ડ્સ: ls, cd, pwd, mkdir, rm, cp, mv, cat, chmod, grep, man ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Word પરિચય અને બેઝિક્સ – ઇન્ટરફેસ (Ribbon, Quick Access Toolbar), ફાઇલ મેનુ અને બેઝિક ઓપરેશન્સ
MS Word ઇન્ટરફેસ (Title bar, Ribbon, Tabs, Groups, Quick Access Toolbar, Status bar, Zoom slider, Ruler), Document Views (Print Layout, Read Mode, Web Layout), નવો દસ્તાવેજ બનાવવો, Save vs Save As, Export PDF, ફાઇલ એક્સટેન્શન્સ (.doc, .docx, .dotx, .rtf) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Word ટેક્સ્ટ ફોર્મેટિંગ અને એડિટિંગ – ફોન્ટ્સ, પેરાગ્રાફ, અલાઈનમેન્ટ, બુલેટ્સ, કટ/કોપી/પેસ્ટ અને ફોર્મેટ પેઇન્ટર
ફોન્ટ ગ્રૂપ (ફોન્ટ નેમ, સાઇઝ, Bold Ctrl+B, Italic Ctrl+I, Underline Ctrl+U, Strikethrough, Subscript Ctrl+=, Superscript Ctrl+Shift++, Case બદલવું Shift+F3), પેરાગ્રાફ ગ્રૂપ (ડાબે, જમણે, મધ્ય, Justify Ctrl+J, લાઇન સ્પેસિંગ, ઇન્ડેન્ટેશન, બુલેટ્સ અને નંબરિંગ), ક્લિપબોર્ડ (Cut Ctrl+X, Copy Ctrl+C, Paste Ctrl+V, Format Painter Ctrl+Shift+C/V) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Word એડવાન્સ્ડ ફીચર્સ – ઇન્સર્ટ ટેબલ, પિક્ચર્સ, હેડર-ફૂટર, પેજ સેટઅપ અને વોટરમાર્ક
Insert ટેબ (ટેબલ બનાવવું, કોલમ/રો ઉમેરવી, મર્જ/સ્પ્લિટ સેલ્સ, ક્લિપઆર્ટ, આકારો Shapes, SmartArt, ચાર્ટ), હેડર, ફૂટર અને પેજ નંબર, Page Setup (Margins, Orientation - Portrait/Landscape, Paper Size A4/Legal, Columns), વોટરમાર્ક, પેજ કલર, પેજ બોર્ડર, Drop Cap ફીચર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Word ટૂલ્સ, મેઇલ મર્જ અને શોર્ટકટ કીઝ – સ્પેલિંગ ચેક (F7), થિસોરસ (Shift+F7), Mail Merge અને A-Z શોર્ટકટ્સ
Review ટેબ: સ્પેલિંગ અને ગ્રામર ચેક (F7), થિસોરસ/સમાનાર્થી (Shift+F7), વર્ડ કાઉન્ટ, ટ્રેક ચેન્જીસ, Mail Merge (લેટર્સ, એન્વેલપ્સ, લેબલ્સ માટે ડેટાબેઝ જોડવું), Find (Ctrl+F), Replace (Ctrl+H), Go To (Ctrl+G), હાઇપરલિંક (Ctrl+K), બુકમાર્ક, MS Word A to Z શોર્ટકટ કીઝ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Excel પરિચય અને વર્કબુક બેઝિક્સ – વર્કશીટ, રો-કોલમ લિમિટ્સ, સેલ એડ્રેસિંગ અને નેવિગેશન
MS Excel ઇન્ટરફેસ (Name Box, Formula Bar, Sheet Tabs), વર્કબુક vs વર્કશીટ, રો લિમિટ (10,48,576) અને કોલમ લિમિટ (16,384 - XFD સુધી), સેલ એડ્રેસિંગ (Active Cell, સેલ રેન્જ A1:B10), સેલ રેફરન્સિંગ (રીલેટિવ, એબ્સોલ્યુટ $A$1, મિક્સ્ડ $A1/A$1), ફાઇલ એક્સટેન્શન્સ (.xls, .xlsx, .xlsm, .csv) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Excel ડેટા એન્ટ્રી, ફોર્મેટિંગ અને ટૂલ્સ – ઓટોફિલ, કન્ડીશનલ ફોર્મેટિંગ, સોર્ટિંગ અને ફિલ્ટર
ડેટા પ્રકારો (ટેક્સ્ટ, નંબર, તારીખ, કરન્સી), ઓટોફિલ (ડ્રેગ હેન્ડલ, સીરીઝ જનરેશન), કન્ડીશનલ ફોર્મેટિંગ (શરતી રંગકામ), સેલ ફોર્મેટિંગ (મર્જ સેલ્સ, રેપ ટેક્સ્ટ Wrap Text), ડેટા સોર્ટિંગ (A to Z, Z to A, કસ્ટમ સોર્ટ), ઓટો ફિલ્ટર અને એડવાન્સ્ડ ફિલ્ટર, ડેટા વેલિડેશન (ડ્રોપડાઉન લિસ્ટ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Frequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for Computer & Information Technology (કમ્પ્યુટર અને માહિતી ટેકનોલોજી) MCQ Practice Series