First Aid (પ્રાથમિક સારવાર) MCQ Question Banks
Showing 40 curated MCQ test series question papers with authentic offline exam formatting.
હીટ સ્ટ્રોક, લૂ અને ડિહાઇડ્રેશન (Heat Stroke & Heat Exhaustion)
શરીરનું તાપમાન ૧૦૪°F થવું, પરસેવો બંધ થવો, છાંયડામાં ઠંડક આપવી, ORS દ્રાવણ.
પ્રાથમિક સારવાર પરિચય (First Aid Introduction) – ઉદ્દેશ્યો અને ૩ Ps સિદ્ધાંત
પ્રાથમિક સારવારની વ્યાખ્યા, મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો (Preserve Life, Prevent Deterioration, Promote Recovery).
પ્રાથમિક સારવાર આપનાર (First Aider) ના ગુણો, ફરજો અને કાનૂની મર્યાદાઓ
ફર્સ્ટ એઇડરની ભૂમિકા, શાંતિ જાળવવી, દર્દીને ધીરજ આપવી, ડૉક્ટર પાસે પહોંચાડવો.
પ્રાથમિક તપાસ (Primary Survey) – DRABC સિદ્ધાંત અને અમલીકરણ
DRABC: Danger (જોખમ), Response (પ્રતિભાવ), Airway (શ્વાસનળી), Breathing (શ્વાસોચ્છવાસ), Circulation (રક્ત પરિભ્રમણ).
ગૌણ તપાસ (Secondary Survey) – ટોપ-ટુ-ટો (Head-to-Toe) તપાસ પદ્ધતિ
શરીરના અંગોની ક્રમિક તપાસ, સોજો, રક્તસ્ત્રાવ, વિકૃતિ કે ઈજાનું ચોક્કસ નિરીક્ષણ.
વાઇટલ સાઇન્સ (Vital Signs) – પલ્સ, શ્વસન દર, તાપમાન અને બ્લડ પ્રેશર
સામાન્ય નાડીના ધબકારા (Pulse Rate 72/min), શ્વાસોચ્છવાસ દર (12-20/min), તાપમાન.
ફર્સ્ટ એઇડ કીટ (First Aid Box) – જરૂરી સામગ્રી અને બસમાં અનિવાર્યતા
પાટા, બેન્ડેજ, ગાઉઝ પીસ, એન્ટિસેપ્ટિક (ડેટોલ/સેવલોન), કાતર, સ્પ્લિન્ટ્સ, ઓઆરએસ.
જીવન રક્ષક સીપીઆર (CPR - Cardiopulmonary Resuscitation) પાયાના સિદ્ધાંતો
કાર્ડિયાક અરેસ્ટ, હૃદય ધબકારા બંધ થવા, CPR નો ગોલ્ડન ટાઇમ અને ચેસ્ટ કોમ્પ્રેશન.
પુખ્ત વ્યક્તિ માટે સીપીઆર પદ્ધતિ (Adult CPR) – ૩૦:૨ કોમ્પ્રેશન રેશિયો
છાતીની વચ્ચે હાથ મુકવાની રીત, ૧૦૦-૧૨૦ પ્રતિ મિનિટ ઝડપ, ૨ ઇંચ દબાણ, કૃત્રિમ શ્વાસ.
બાળકો અને શિશુઓ માટે સીપીઆર (Child & Infant CPR) – વિશેષ તકેદારી
બાળકો માટે એક હાથે દબાણ, નવજાત માટે બે આંગળીથી કોમ્પ્રેશન અને સાવચેતી.
રિકવરી પોઝિશન (Recovery Position) – બેભાન વ્યક્તિને સુવડાવવાની પદ્ધતિ
શ્વાસ ચાલુ હોય પણ બેભાન હોય ત્યારે એરવે ખુલ્લો રાખવા દર્દીને પડખાભેર સુવડાવવો.
શ્વાસ રુંધાવવો અને ગૂંગળામણ (Choking) – કારણો અને પ્રાથમિક લક્ષણો
ગળામાં ખોરાક કે સિક્કો ફસાવો, બોલી ન શકવું, ગળા પર હાથ મુકવો, શ્વાસ અટકવો.
હેમલિચ મેન્યુવર (Heimlich Maneuver - Abdominal Thrusts) પદ્ધતિ
ગૂંગળાતી વ્યક્તિની પાછળ ઉભા રહી પેટના ઉપરના ભાગે અંદર-ઉપર તરફ દબાણ આપવું.
બેભાન ચોકિંગ દર્દી અને સગર્ભા સ્ત્રી માટે ચેસ્ટ થ્રસ્ટ્સ (Chest Thrusts)
જાડી વ્યક્તિ કે ગર્ભવતી મહિલામાં ચોકિંગ દૂર કરવાની ટેકનિક અને બેક બ્લોઝ.
રક્તસ્ત્રાવ (Bleeding) ના પ્રકારો – ધમની, શિરા અને કેશવાહિની રક્તસ્ત્રાવ
ધમનીનું લાલ ઉછળતું લોહી, શિરાનું ઘેરું લાલ વહેતું લોહી અને તેના જોખમો.
બાહ્ય રક્તસ્ત્રાવ અટકાવવાની પદ્ધતિઓ – ડાયરેક્ટ પ્રેશર અને પ્રેશર બેન્ડેજ
ઘા પર સીધું દબાણ આપવું, પાટો બાંધવો, અંગને હૃદયથી ઉપર ઉંચુ રાખવું (Elevation).
ટર્નિકેટ (Tourniquet) નો ઉપયોગ – ગંભીર રક્તસ્ત્રાવમાં કટોકટી નિયમો
અતિશય રક્તસ્ત્રાવમાં ટર્નિકેટ બાંધવાની રીત, સમય નોંધવો, અંગને નુકસાન ન થાય તેવી તકેદારી.
આંતરિક રક્તસ્ત્રાવ (Internal Bleeding) – લક્ષણો અને પ્રાથમિક સારવાર
શરીરની અંદર લોહી વહેવું, પેટ કડક થવું, ઉલટીમાં લોહી, ચક્કર આવવા, દર્દીને સ્થિર રાખવો.
નાકમાંથી લોહી વહેવું (Nosebleed / Epistaxis) – સાચી પદ્ધતિ
આગળ ઝૂકવું, નાકના નરમ ભાગને ૫-૧૦ મિનિટ દબાવી રાખવો, મોંથી શ્વાસ લેવો.
શોક (Shock / Circulatory Shock) – કારણો, લક્ષણો અને પ્રાથમિક સારવાર
શરીરમાં લોહીનું દબાણ ઘટી જવું, ઠંડી ચામડી, ઝડપી નબળી પલ્સ, પગ 30 સે.મી. ઉંચા રાખવા.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Frequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for First Aid (પ્રાથમિક સારવાર) MCQ Practice Series