Legal Knowledge & Laws (કાયદાકીય જ્ઞાન અને કાયદા) MCQ Question Banks
Showing 40 curated MCQ test series question papers with authentic offline exam formatting.
ભારતીય કાનૂની પ્રણાલી – કાયદાનો ઇતિહાસ, સ્ત્રોતો, સામાન્ય કાયદો (Common Law) અને અદાલતી માળખું
ભારતીય ન્યાય પ્રણાલીના સ્ત્રોતો (બંધારણ, વૈધાનિક કાયદાઓ, ન્યાયિક પૂર્વ-ચુકાદાઓ), કોમન લો પરંપરા, અદાલતોની શ્રેણીબદ્ધ રચના (સુપ્રીમ કોર્ટ, હાઈકોર્ટ, સેશન્સ કોર્ટ).
ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS 2023) – પૃષ્ઠભૂમિ, IPC ૧૮૬૦ સાથે તુલના અને નવા ફેરફારો
BNS ૨૦૨૩ (૧ જુલાઈ ૨૦૨૪થી અમલી, ૩૫૮ કલમો, ૨૦ પ્રકરણો), IPC ૧૮૬૦ નું સ્થાન, રાજદ્રોહ (Sedition) ની નાબૂદી અને 'દેશદ્રોહ' ની નવી વ્યાખ્યા, સામુદાયિક સેવા (Community Service).
BNS 2023: સામાન્ય અપવાદો (General Exceptions) – ખાનગી બચાવનો અધિકાર (Right of Private Defence)
સામાન્ય અપવાદો: બાળપણ (૭ વર્ષથી ઓછી વયનું બાળક), અસ્થિર મગજની વ્યક્તિ (McNaughten Rule), અનૈચ્છિક નશો, ખાનગી બચાવનો અધિકાર (શરીર અને મિલકતનું રક્ષણ, મૃત્યુ નીપજાવવાની સત્તા).
BNS 2023: માનવ શરીર વિરુદ્ધના ગુનાઓ – સાપરાધ મનુષ્યવધ (Culpable Homicide) અને ખૂન (Murder)
સાપરાધ મનુષ્યવધ વિરુદ્ધ ખૂનનો ભેદ, મહાવ્યથા (Grievous Hurt - ૮ પ્રકારો), અપહરણ (Kidnapping) અને અપનયન (Abduction), ગેરકાયદે અટકાયત અને બંધક બનાવવું.
BNS 2023: મિલકત વિરુદ્ધના ગુનાઓ – ચોરી (Theft), લૂંટ (Extortion/Robbery) અને ધાડ (Dacoity)
ચોરીના ૫ આવશ્યક તત્વો, બળજબરીથી કઢાવવું (Extortion), લૂંટ (Robbery) ક્યારે ધાડ (Dacoity - ૫ કે તેથી વધુ વ્યક્તિઓ) બને છે, ગુનાહિત વિશ્વાસઘાત અને છેતરપિંડી (Cheating).
BNS 2023: સ્ત્રીઓ અને બાળકો વિરુદ્ધના ગુનાઓ – દુષ્કર્મ, વિનયભંગ, દહેજ મૃત્યુ અને પીછો કરવો
દુષ્કર્મ (Rape) ની કડક જોગવાઈઓ, સામૂહિક દુષ્કર્મ બદલ આજીવન કેદ/ફાંસી, વિનયભંગ (Sexual Harassment), વોય્યુરિઝમ (તાકી રહેવું), સ્ટોકિંગ (પીછો કરવો), દહેજ મૃત્યુ.
BNS 2023: સંગઠિત ગુનાખોરી અને આતંકવાદ – ઓર્ગેનાઇઝ્ડ ક્રાઇમ અને મોબ લિંચિંગ કલમો
સંગઠિત ગુનાખોરી (Organized Crime) ની પ્રથમવાર કાયદાકીય વ્યાખ્યા, આતંકવાદી કૃત્યોની જોગવાઈઓ, મોબ લિંચિંગ (ટોળા દ્વારા હત્યા) બદલ મૃત્યુદંડ, હિટ એન્ડ રન કાયદો.
ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS 2023) – CrPC ૧૯૭૩ સાથે તુલના અને ફોજદારી અદાલતો
BNSS ૨૦૨૩ (૫૩૧ કલમો, ૧ જુલાઈ ૨૦૨૪થી અમલી), ફોજદારી અદાલતોનું વર્ગીકરણ: સેશન્સ જજ, ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ (CJM), જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ ફર્સ્ટ ક્લાસ (JMFC) ની સજા સત્તાઓ.
BNSS 2023: પોલીસ તપાસ, ધરપકડ અને આરોપીના અધિકારો – કલમ ૩૫ નોટિસ અને હેન્ડકફ નિયમો
ધરપકડ કરવાની સત્તા અને પ્રક્રિયા, ૭ વર્ષથી ઓછી સજાવાળા ગુનામાં હાજર થવાની નોટિસ, મહિલાઓની સૂર્યાસ્ત પછી અને સૂર્યોદય પહેલાં ધરપકડ પર પ્રતિબંધ, હેન્ડકફિંગ નિયમો.
BNSS 2023: FIR અને ઝીરો FIR – ઇ-એફઆઈઆર, પ્રારંભિક તપાસ અને ડાયરી નોંધણી
પ્રથમ માહિતી અહેવાલ (FIR), ઝીરો એફઆઈઆર (કોઈપણ પોલીસ સ્ટેશને નોંધાવી શકાય), ઇ-એફઆઈઆર (ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી નોંધણી), પ્રારંભિક તપાસ (Preliminary Enquiry), કેસ ડાયરી.
BNSS 2023: સર્ચ અને સીઝર વિડીયોગ્રાફી – ફોરેન્સિક પુરાવો ફરજિયાત બનાવતી ક્રાંતિકારી જોગવાઈઓ
ઘટનાસ્થળની તપાસ અને જપ્તી પંચનામાની ફરજિયાત વિડીયોગ્રાફી/ઓડિયો-વિઝ્યુઅલ રેકોર્ડિંગ, ૭ વર્ષ કે તેથી વધુ સજાપાત્ર ગુનાઓમાં ફોરેન્સિક નિષ્ણાતની મુલાકાત ફરજિયાત.
BNSS 2023: જામીન જોગવાઈઓ (Bail Provisions) – જામીનપાત્ર, બિનજામીનપાત્ર, આગોતરા જામીન અને અંડરટ્રાયલ
જામીનપાત્ર ગુનામાં હક્ક તરીકે જામીન, બિનજામીનપાત્ર ગુનામાં અદાલતી વિવેકાધીન સત્તા, આગોતરા જામીન (Anticipatory Bail), અંડરટ્રાયલ કેદીઓ માટે મહત્તમ મુદતનો ૧/૩ ભાગ ભોગવ્યે જામીન.
BNSS 2023: અજ્ઞાત આરોપીની ગેરહાજરીમાં ટ્રાયલ (Trial in Absentia) અને સાક્ષી સુરક્ષા
ભાગેડુ આરોપીઓ (Proclaimed Offenders) ની ગેરહાજરીમાં કેસ ચલાવવાની જોગવાઈ (Trial in Absentia), સાક્ષી સુરક્ષા યોજના (Witness Protection Scheme).
ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ (BSA 2023) – પુરાવા કાયદાનો ઇતિહાસ (IEA ૧૮૭૨) અને પુરાવાના પ્રકારો
BSA ૨૦૨૩ (૧૭૦ કલમો, ૧ જુલાઈ ૨૦૨૪થી અમલી), પુરાવાના પ્રકારો: પ્રત્યક્ષ (Direct), સંયોગિક (Circumstantial), મૌખિક, દસ્તાવેજી, સાંભળેલી વાત (Hearsay) પુરાવો અમાન્ય હોવાનો નિયમ.
BSA 2023: ઇલેક્ટ્રોનિક અને ડિજિટલ પુરાવા – કલમ ૬૧-૬૩, સેમીકંડક્ટર મેમરી અને માન્યતા
ઇલેક્ટ્રોનિક અને ડિજિટલ રેકોર્ડ્સને પ્રાથમિક દસ્તાવેજી પુરાવા સમકક્ષ માન્યતા, સ્માર્ટફોન, લેપટોપ, ઈમેલ, સર્વર ડેટા, મેસેજીસ, ઇલેક્ટ્રોનિક પુરાવાનું પ્રમાણપત્ર.
BSA 2023: સ્વીકૃતિ અને કબૂલાત (Admission & Confession) – પોલીસ સમક્ષ કબૂલાતની અમાન્યતા
સ્વીકૃતિ વિરુદ્ધ કબૂલાત, પોલીસ અધિકારી સમક્ષ કરેલી કબૂલાત અદાલતમાં અમાન્ય, પોલીસ કસ્ટડીમાં આપેલ માહિતીના આધારે હથિયાર/મુદ્દામાલની રિકવરી પૂરતી માન્યતા.
BSA 2023: મરણોન્મુખ નિવેદન (Dying Declaration) અને નિષ્ણાતનો અભિપ્રાય (Expert Opinion)
મરણોન્મુખ નિવેદન (મૃત્યુના કારણ સંબંધિત વ્યક્તિનું છેલ્લું કથન - સાક્ષી વગર પણ સંપૂર્ણ પુરાવો), નિષ્ણાતનો અભિપ્રાય (ફોરેન્સિક, ફિંગરપ્રિન્ટ, બેલિસ્ટિક્સ, અક્ષર નિષ્ણાત).
BSA 2023: પુરાવાનો બોજો (Burden of Proof) અને કાયદાકીય પૂર્વધારણાઓ (Presumptions)
સામાન્ય નિયમ: જે હકીકતનો દાવો કરે તેણે સાબિત કરવી પડે, આરોપી નિર્દોષ હોવાની પૂર્વધારણા, સ્ત્રીની આત્મહત્યામાં દુષ્પ્રેરણની પૂર્વધારણા, લગ્ન સંબંધની પૂર્વધારણા.
માહિતી અધિકાર અધિનિયમ (RTI Act 2005) – ઇતિહાસ, ઉદ્દેશ્યો અને જાહેર સત્તામંડળની વ્યાખ્યા
RTI એક્ટ (૧૨ ઓક્ટોબર ૨૦૦૫થી દેશવ્યાપી અમલી, ૩૧ કલમો), નાગરિકોનો માહિતી મેળવવાનો અધિકાર, જાહેર સત્તામંડળ (Public Authority) ની જવાબદેહી, કલમ ૪ સ્વેચ્છાએ જાહેરાત.
RTI Act 2005: અરજી પ્રક્રિયા, સમયમર્યાદાઓ (૩૦ દિવસ/૪૮ કલાક) અને ફી માળખું
PIO (જાહેર માહિતી અધિકારી) સમક્ષ અરજી, સામાન્ય સમયમર્યાદા ૩૦ દિવસ, જીવન અને અંગત સ્વતંત્રતા સંબંધિત માહિતી માટે ૪૮ કલાક, BPL પરિવારો માટે ફી માફી.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Frequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for Legal Knowledge & Laws (કાયદાકીય જ્ઞાન અને કાયદા) MCQ Practice Series