Statistics (આંકડાશાસ્ત્ર) MCQ Question Banks
Showing 40 curated MCQ test series question papers with authentic offline exam formatting.
આંકડાશાસ્ત્રનો પરિચય – વ્યાખ્યા, કાર્યક્ષેત્ર, મર્યાદાઓ અને માહિતીનું એકત્રીકરણ
આંકડાશાસ્ત્રની વ્યાખ્યા (ક્રોક્સટન અને કાઉડન), ગૌણ વિ. પ્રાથમિક માહિતી, પ્રત્યક્ષ તપાસ, પરોક્ષ તપાસ અને પ્રશ્નાવલી પદ્ધતિ.
માહિતીનું વર્ગીકરણ અને કોષ્ટકીકરણ – આવૃત્તિ વિતરણ અને વર્ગ લંબાઈ
સતત અને અસતત આવૃત્તિ વિતરણ, વર્ગ સીમાઓ, વર્ગ લંબાઈ, મધ્ય કિંમત, સંચયી આવૃત્તિ (થી ઓછા અને થી વધુ પ્રકાર).
માહિતીની આલેખીય રજૂઆત – સ્તંભાલેખ, આવૃત્તિ બહુકોણ અને ઓજાઇવ વક્ર (Ogive)
હિસ્ટોગ્રામ (સ્તંભાલેખ), આવૃત્તિ બહુકોણ, આવૃત્તિ વક્ર, સંચયી આવૃત્તિ વક્ર (ઓજાઇવ વક્ર પરથી મધ્યસ્થ શોધવો).
મધ્યવર્તી સ્થિતિના માપો – સમાંતર મધ્યક (Arithmetic Mean) અને ગુણધર્મો
સમાંતર મધ્યકની ગણતરી (સીધી અને ટૂંકી રીત), મધ્યકના બૈજિક ગુણધર્મો (અવલોકનોના મધ્યકથી વિચલનોનો સરવાળો શૂન્ય), ભારિત મધ્યક.
મધ્યવર્તી સ્થિતિના માપો – મધ્યસ્થ (Median) અને સ્થાનીય સરેરાશ માપો
મધ્યસ્થ (M) ની ગણતરી, આલેખ દ્વારા મધ્યસ્થ શોધવો, ચતુર્થકો (Q1, Q3), દશાંશકો (Deciles) અને શતાંશકો (Percentiles).
મધ્યવર્તી સ્થિતિના માપો – બહુલક (Mode) અને આસાદિત સંબંધ સૂત્ર
બહુલક (Z) ની વ્યાખ્યા અને સૂત્ર, દ્વિ-બહુલકીય વિતરણ, કાર્લ પિયર્સનનું આસાદિત સૂત્ર (Z = 3M - 2X̄) અને તેના દાખલા.
મધ્યવર્તી સ્થિતિના માપો – ગુણોત્તર મધ્યક (Geometric Mean) અને હરાત્મક મધ્યક (Harmonic Mean)
ગુણોત્તર મધ્યક (G) ની ગણતરી, ગુણધર્મો, હરાત્મક મધ્યક (H), સરેરાશ ઝડપ શોધવામાં ઉપયોગ, AM >= GM >= HM સંબંધ.
પ્રસારમાનના માપો – વિસ્તાર (Range) અને ચતુર્થક વિચલન (Quartile Deviation)
નિરપેક્ષ અને સાપેક્ષ માપો, વિસ્તાર (R) અને વિસ્તારાંક, ચતુર્થક વિચલન (QD = (Q3-Q1)/2) અને ચતુર્થક વિચલનાંક.
પ્રસારમાનના માપો – સરેરાશ વિચલન (Mean Deviation) મધ્યક અને મધ્યસ્થથી
સરેરાશ વિચલન (MD) ની ગણતરી, સરેરાશ વિચલનાંક, મધ્યસ્થની આસપાસ સરેરાશ વિચલન ન્યૂનતમ હોવાનો ગુણધર્મ.
પ્રસારમાનના માપો – પ્રમાણિત વિચલન (Standard Deviation) અને ચલનાંક (CV)
પ્રમાણિત વિચલન (S/σ), વિચરણ (Variance = σ²), ચલનાંક (Coefficient of Variation - CV = (S/X̄)*100) અને સ્થિરતાની તુલના.
વિષમતા અને વિષમતાંક – કાર્લ પિયર્સનની પદ્ધતિ (Karl Pearson's Skewness)
સંમિત વિતરણ વિરુદ્ધ અસંમિત વિતરણ, ધન વિષમતા અને ઋણ વિષમતા, કાર્લ પિયર્સનનો વિષમતાંક (Sk = (X̄ - Z)/S અથવા 3(X̄ - M)/S).
વિષમતા અને વિષમતાંક – બાવલીની ચતુર્થક આધારિત પદ્ધતિ (Bowley's Skewness)
બાવલીનો વિષમતાંક (Sk = (Q3 + Q1 - 2M) / (Q3 - Q1)), સીમાઓ (-૧ થી +૧), ચતુર્થકો પરથી વિષમતાનું અર્થઘટન.
પ્રઘાતો અને શિખરતા (Moments & Kurtosis) – લેપ્ટોકર્ટિક, મેસોકર્ટિક અને પ્લેટીકર્ટિક
કેન્દ્રીય પ્રઘાતો (μ1=0, μ2=σ², μ3, μ4), બીટા-૧ (β1) અને બીટા-૨ (β2), શિખરતાના પ્રકારો: ઉન્નતશિખર, સામાન્યશિખર, ચપટશિખર.
સુરેખ સહસંબંધ – અર્થ, પ્રકારો અને વિકીર્ણ આકૃતિની રીત (Scatter Diagram)
ધન અને ઋણ સહસંબંધ, સંપૂર્ણ અને આંશિક સહસંબંધ, વિકીર્ણ આકૃતિ પદ્ધતિના ફાયદા-મર્યાદાઓ.
કાર્લ પિયર્સનનો ગુણન પ્રઘાત સહસંબંધાંક (r) – ગણતરી અને મહત્વપૂર્ણ ગુણધર્મો
સહસંબંધાંક (r) ના ગુણધર્મો (-૧ <= r <= ૧), ઉદ્ગમબિંદુ અને સ્કેલ પરિવર્તનથી મુક્ત હોવાનો નિયમ, સહવિચરણ (Covariance).
ચાર્લ્સ સ્પિયરમેનનો ક્રમાંક સહસંબંધાંક (Rank Correlation) – પુનરાવર્તિત અવલોકનો
ક્રમાંક સહસંબંધનું સૂત્ર (R = 1 - [6∑d² / n(n²-1)]), ગુણાત્મક માહિતી માટે ઉપયોગ, સમાન ક્રમાંકો (ગાંઠ/Tie) માટે સંશોધન અવયવ (CF).
સુરેખ નિયતસંબંધ – અર્થ, નિયતસંબંધ રેખાઓ અને ન્યૂનતમ વર્ગોની રીત
નિયતસંબંધનો અર્થ, Y ની X પરની નિયતસંબંધ રેખા (Ŷ = a + bX), X ની Y પરની રેખા, નિયતસંબંધાંકો (byx અને bxy).
નિયતસંબંધાંકોના ગુણધર્મો અને નિશ્ચાયકતાનો આંક (R² – Coefficient of Determination)
નિયતસંબંધાંકોના ગુણધર્મો (byx * bxy = r²), બંને ચિહ્નો સમાન હોવાનો નિયમ, નિશ્ચાયકતાનો આંક (R² = r²), મોડેલની વિશ્વસનીયતા.
સામયિક શ્રેણીનું પૃથક્કરણ – અર્થ, મહત્વ અને ૪ ઘટકો (T, S, C, I Components)
સામયિક શ્રેણીનો અર્થ, દીર્ઘકાલીન વલણ (Trend - T), મોસમી ઘટક (S), ચક્રીય ઘટક (C) અને યાદચ્છિક/અનિયમિત ઘટક (I), યોગાત્મક અને ગુણાકાર મોડેલ.
સામયિક શ્રેણી – વલણ માપવાની પદ્ધતિઓ (આલેખ, ન્યૂનતમ વર્ગો અને ચલિત સરેરાશ)
ન્યૂનતમ વર્ગોની રીત (સુરેખ વલણ સમીકરણ Y = a + bt), ૩-વર્ષીય, ૪-વર્ષીય અને ૫-વર્ષીય ચલિત સરેરાશ (Moving Average) ની રીત.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Frequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for Statistics (આંકડાશાસ્ત્ર) MCQ Practice Series