Computer & Information Technology (કમ્પ્યુટર અને માહિતી ટેકનોલોજી) Test Series
કમ્પ્યુટર પરિચય અને ઐતિહાસિક વિકાસ – એબેકસ, નેપિયર બોન્સ, પાસ્કલ, બેબેજ અને ટ્યુરિંગ
એબેકસ, નેપિયર બોન્સ, પાસ્કલનું પાસ્કાલાઈન, ચાર્લ્સ બેબેજ (ડિફરન્સ & એનાલિટિકલ એન્જિન - કમ્પ્યુટરના પિતા), એડા લવલેસ (પ્રથમ પ્રોગ્રામર), હર્મન હોલેરિથ (પંચકાર્ડ), એલન ટ્યુરિંગ (ટ્યુરિંગ મશીન), ENIAC, EDVAC, EDSAC, UNIVAC-1 ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટરની પાંચ પેઢીઓ – વેક્યુમ ટ્યુબ, ટ્રાન્ઝિસ્ટર, IC, VLSI અને AI/ULSI
પ્રથમ પેઢી (વેક્યુમ ટ્યુબ, મશીન લેંગ્વેજ), બીજી પેઢી (ટ્રાન્ઝિસ્ટર, એસેમ્બલી/FORTRAN/COBOL), ત્રીજી પેઢી (ઇન્ટિગ્રેટેડ સર્કિટ IC, C/BASIC), ચોથી પેઢી (માઇક્રોપ્રોસેસર, VLSI, C++, GUI), પાંચમી પેઢી (ULSI, AI, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર વર્ગીકરણ અને સુપર કમ્પ્યુટર્સ – સુપર, મેઇનફ્રેમ, મિની, માઇક્રો અને પરમ શ્રેણી
સુપર કમ્પ્યુટર, મેઇનફ્રેમ, મિની કમ્પ્યુટર, વર્કસ્ટેશન, માઇક્રો કમ્પ્યુટર (ડેસ્કટોપ, લેપટોપ, પામટોપ), ભારતના સુપર કમ્પ્યુટર્સ (PARAM 8000, PARAM શિવાય, પ્રત્યુષ, મિહિર, એરાવત, C-DAC પુણે, ડૉ. વિજય ભટકર), વિશ્વના ઝડપી સુપર કમ્પ્યુટર્સ (Frontier, Fugaku) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર આર્કિટેક્ચર અને પ્રોસેસર – વોન ન્યુમેન મોડેલ, CPU (ALU, CU, રજિસ્ટર્સ) અને ક્લોક સ્પીડ
વોન ન્યુમેન આર્કિટેક્ચર, CPU બ્લોક ડાયાગ્રામ, ALU (એરિથમેટિક લોજિક યુનિટ), કંટ્રોલ યુનિટ (CU), આંતરિક રજિસ્ટર્સ (Accumulator, PC, IR, MAR, MDR), સિસ્ટમ બસ (ડેટા બસ, એડ્રેસ બસ, કંટ્રોલ બસ), મધરબોર્ડ, ક્લોક સ્પીડ (MHz/GHz), મશીન સાયકલ (Fetch, Decode, Execute, Store) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઇનપુટ ડિવાઇસીસ – કીબોર્ડ, માઉસ, સ્કેનર, OMR, OCR, MICR, બારકોડ અને બાયોમેટ્રિક્સ
કીબોર્ડ (QWERTY લેઆઉટ, ફંક્શન કીઝ F1-F12, ટોગલ કીઝ, મોડિફાયર કીઝ), માઉસ (ઓપ્ટિકલ, ટ્રેકબોલ), સ્કેનર, OMR (ઓપ્ટિકલ માર્ક રીડર), OCR (કેરેક્ટર રેકગ્નિશન), MICR (મેગ્નેટિક ઇંક - ચેક પ્રોસેસિંગ), બારકોડ રીડર, QR કોડ સ્કેનર, જોયસ્ટીક, લાઇટ પેન, ટચસ્ક્રીન, બાયોમેટ્રિક સેન્સર્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
આઉટપુટ ડિવાઇસીસ – મોનિટર (CRT, LCD, LED, OLED), પ્રિન્ટર્સ (ઇમ્પેક્ટ vs નોન-ઇમ્પેક્ટ) અને પ્લોટર
મોનિટર (રિઝોલ્યુશન, પિક્સેલ, રિફ્રેશ રેટ, એસ્પેક્ટ રેશિયો, VGA/HDMI/DisplayPort), પ્રિન્ટર્સ વર્ગીકરણ: ઇમ્પેક્ટ પ્રિન્ટર્સ (ડોટ મેટ્રિક્સ, ડેઝી વ્હીલ, લાઇન પ્રિન્ટર) અને નોન-ઇમ્પેક્ટ પ્રિન્ટર્સ (ઇંકજેટ, લેસર પ્રિન્ટર, થર્મલ પ્રિન્ટર), પ્રિન્ટર સ્પીડ (CPS, LPM, PPM), પ્રિન્ટિંગ ક્વોલિટી (DPI), પ્લોટર (એન્જિનિયરિંગ ડ્રોઇંગ/બ્લુપ્રિન્ટ), પ્રોજેક્ટર, સ્પીકર્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પ્રાથમિક મેમરી (Primary Memory) – RAM (SRAM, DRAM, DDR), ROM (PROM, EPROM, EEPROM) અને કેશ મેમરી
પ્રાથમિક/મુખ્ય મેમરી, RAM (વોલેટાઇલ મેમરી - SRAM, DRAM, DDR-4/5), ROM (નોન-વોલેટાઇલ - PROM, EPROM UV લાઇટ, EEPROM ફ્લેશ મેમરી, BIOS ચિપ, CMOS બેટરી), કેશ મેમરી (L1, L2, L3 Cache - સૌથી ઝડપી મેમરી), વર્ચ્યુઅલ મેમરી ખ્યાલ, રજિસ્ટર મેમરી ક્રમ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સેકન્ડરી સ્ટોરેજ ડિવાઇસીસ – HDD, SSD, ઓપ્ટિકલ ડિસ્ક (CD, DVD, Blu-Ray), પેનડ્રાઇવ અને મેમરી એકમો
હાર્ડ ડિસ્ક ડ્રાઇવ (HDD - ટ્રેક, સેક્ટર, સિલિન્ડર, RPM), સોલિડ સ્ટેટ ડ્રાઇવ (SSD - NVMe M.2), ઓપ્ટિકલ સ્ટોરેજ (CD-ROM 700MB, DVD 4.7GB, Blu-Ray 25/50GB), પેનડ્રાઇવ, મેમરી કાર્ડ, મેમરી મેઝરમેન્ટ એકમો: Bit, Nibble (4 Bits), Byte (8 Bits), KB, MB, GB, TB, PB, EB, ZB, YB ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
નંબર સિસ્ટમ અને કન્વર્ઝન – બાઈનરી, ઓક્ટલ, ડેસિબલ અને હેક્ઝાડેસિબલ પદ્ધતિ
નંબર સિસ્ટમ બેઝ: બાઈનરી (બેઝ 2), ઓક્ટલ (બેઝ 8), ડેસિમલ (બેઝ 10), હેક્ઝાડેસિમલ (બેઝ 16: 0-9 અને A-F), બાઈનરીથી ડેસિમલ કન્વર્ઝન, ડેસિમલથી બાઈનરી/હેક્સ રૂપાંતરણ, બાઈનરી સરવાળા-બાદબાકી, 1’s અને 2’s કોમ્પ્લીમેન્ટ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ડેટા એન્કોડિંગ અને લોજિક ગેટ્સ – BCD, ASCII, EBCDIC, યુનિકોડ (UTF-8) અને બેઝિક ગેટ્સ (AND, OR, NOT)
કેરેક્ટર એન્કોડિંગ સ્કીમ્સ: BCD, ASCII (7-bit & 8-bit), EBCDIC, યુનિકોડ (UTF-8, UTF-16 - ગુજરાતી ફોન્ટ્સ સપોર્ટ), બુલિયન એલજીબ્રા, બેઝિક લોજિક ગેટ્સ (AND, OR, NOT), યુનિવર્સલ ગેટ્સ (NAND, NOR), XOR/XNOR ગેટ્સ અને ટ્રુથ ટેબલ્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સોફ્ટવેર વર્ગીકરણ – સિસ્ટમ સોફ્ટવેર, એપ્લિકેશન સોફ્ટવેર, યુટિલિટી, ઓપન સોર્સ અને પ્રોપ્રાઇટરી
સિસ્ટમ સોફ્ટવેર (OS, ડિવાઇસ ડ્રાઇવર્સ), એપ્લિકેશન સોફ્ટવેર (એમએસ ઓફિસ, બ્રાઉઝર), યુટિલિટી સોફ્ટવેર (એન્ટીવાયરસ, ડિસ્ક ડીફ્રેગમેન્ટેશન, બેકઅપ), લેંગ્વેજ ટ્રાન્સલેટર્સ (કમ્પાઇલર, ઇન્ટરપ્રિટર, એસેમ્બલર), ઓપન સોર્સ (Linux, Android) vs પ્રોપ્રાઇટરી (Windows, macOS), ફ્રીવેર, શેરવેર, માલવેર, ફર્મવેર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ સિદ્ધાંતો – પ્રોસેસ મેનેજમેન્ટ, મેમરી મેનેજમેન્ટ, ફાઇલ સિસ્ટમ અને બૂટિંગ પ્રક્રિયા
ઓપરેટિંગ સિસ્ટમના કાર્યો, કર્નલ અને શેલ, બૂટિંગ પ્રક્રિયા (કોલ્ડ બૂટ, વોર્મ બૂટ, POST ટેસ્ટ, BIOS/UEFI, MBR/GPT), મલ્ટીટાસ્કિંગ, મલ્ટીપ્રોગ્રામિંગ, ટાઇમ-શેરિંગ, રિયલ-ટાઇમ OS, ફાઇલ સિસ્ટમ્સ (FAT32, NTFS, exFAT, ext4), પેજિંગ, ડેડલોક ખ્યાલ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ – ઇતિહાસ (Win 95 થી 11), ડેસ્કટોપ ઘટકો, ટાસ્કબાર અને શોર્ટકટ્સ
માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ ઇતિહાસ (Windows 95, 98, XP, 7, 8, 10, 11), વિન્ડોઝ ડેસ્કટોપ, ટાસ્કબાર, સ્ટાર્ટ મેનુ, કંટ્રોલ પેનલ vs સેટિંગ્સ, ફાઇલ એક્સપ્લોરર, ટાસ્ક મેનેજર (Ctrl+Shift+Esc), ક્લિપબોર્ડ, નોટપેડ, વર્ડપેડ, પેઇન્ટ, કેલ્ક્યુલેટર, વિન્ડોઝ મહત્વપૂર્ણ શોર્ટકટ્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
યુનિક્સ, લિનક્સ અને ડોસ (DOS) – બેઝિક કમાન્ડ્સ (DIR, CD, MD, COPY, ls, pwd, chmod) અને આર્કિટેક્ચર
MS-DOS (ઇન્ટરનલ કમાન્ડ્સ: DIR, CLS, CD, MD, RD, COPY, DEL, DATE, TIME & એક્સટર્નલ કમાન્ડ્સ: FORMAT, CHKDSK, XCOPY, TREE, ATTRIB), લિનક્સ પરિચય (લીનસ ટોરવાલ્ડ્સ, ઓપન સોર્સ), લિનક્સ ડિસ્ટ્રીબ્યુશન્સ (Ubuntu, RedHat, Debian, BOSS Linux - ભારત સરકાર), લિનક્સ કમાન્ડ્સ: ls, cd, pwd, mkdir, rm, cp, mv, cat, chmod, grep, man ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Word પરિચય અને બેઝિક્સ – ઇન્ટરફેસ (Ribbon, Quick Access Toolbar), ફાઇલ મેનુ અને બેઝિક ઓપરેશન્સ
MS Word ઇન્ટરફેસ (Title bar, Ribbon, Tabs, Groups, Quick Access Toolbar, Status bar, Zoom slider, Ruler), Document Views (Print Layout, Read Mode, Web Layout), નવો દસ્તાવેજ બનાવવો, Save vs Save As, Export PDF, ફાઇલ એક્સટેન્શન્સ (.doc, .docx, .dotx, .rtf) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Word ટેક્સ્ટ ફોર્મેટિંગ અને એડિટિંગ – ફોન્ટ્સ, પેરાગ્રાફ, અલાઈનમેન્ટ, બુલેટ્સ, કટ/કોપી/પેસ્ટ અને ફોર્મેટ પેઇન્ટર
ફોન્ટ ગ્રૂપ (ફોન્ટ નેમ, સાઇઝ, Bold Ctrl+B, Italic Ctrl+I, Underline Ctrl+U, Strikethrough, Subscript Ctrl+=, Superscript Ctrl+Shift++, Case બદલવું Shift+F3), પેરાગ્રાફ ગ્રૂપ (ડાબે, જમણે, મધ્ય, Justify Ctrl+J, લાઇન સ્પેસિંગ, ઇન્ડેન્ટેશન, બુલેટ્સ અને નંબરિંગ), ક્લિપબોર્ડ (Cut Ctrl+X, Copy Ctrl+C, Paste Ctrl+V, Format Painter Ctrl+Shift+C/V) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Word એડવાન્સ્ડ ફીચર્સ – ઇન્સર્ટ ટેબલ, પિક્ચર્સ, હેડર-ફૂટર, પેજ સેટઅપ અને વોટરમાર્ક
Insert ટેબ (ટેબલ બનાવવું, કોલમ/રો ઉમેરવી, મર્જ/સ્પ્લિટ સેલ્સ, ક્લિપઆર્ટ, આકારો Shapes, SmartArt, ચાર્ટ), હેડર, ફૂટર અને પેજ નંબર, Page Setup (Margins, Orientation - Portrait/Landscape, Paper Size A4/Legal, Columns), વોટરમાર્ક, પેજ કલર, પેજ બોર્ડર, Drop Cap ફીચર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Word ટૂલ્સ, મેઇલ મર્જ અને શોર્ટકટ કીઝ – સ્પેલિંગ ચેક (F7), થિસોરસ (Shift+F7), Mail Merge અને A-Z શોર્ટકટ્સ
Review ટેબ: સ્પેલિંગ અને ગ્રામર ચેક (F7), થિસોરસ/સમાનાર્થી (Shift+F7), વર્ડ કાઉન્ટ, ટ્રેક ચેન્જીસ, Mail Merge (લેટર્સ, એન્વેલપ્સ, લેબલ્સ માટે ડેટાબેઝ જોડવું), Find (Ctrl+F), Replace (Ctrl+H), Go To (Ctrl+G), હાઇપરલિંક (Ctrl+K), બુકમાર્ક, MS Word A to Z શોર્ટકટ કીઝ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Excel પરિચય અને વર્કબુક બેઝિક્સ – વર્કશીટ, રો-કોલમ લિમિટ્સ, સેલ એડ્રેસિંગ અને નેવિગેશન
MS Excel ઇન્ટરફેસ (Name Box, Formula Bar, Sheet Tabs), વર્કબુક vs વર્કશીટ, રો લિમિટ (10,48,576) અને કોલમ લિમિટ (16,384 - XFD સુધી), સેલ એડ્રેસિંગ (Active Cell, સેલ રેન્જ A1:B10), સેલ રેફરન્સિંગ (રીલેટિવ, એબ્સોલ્યુટ $A$1, મિક્સ્ડ $A1/A$1), ફાઇલ એક્સટેન્શન્સ (.xls, .xlsx, .xlsm, .csv) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Excel ડેટા એન્ટ્રી, ફોર્મેટિંગ અને ટૂલ્સ – ઓટોફિલ, કન્ડીશનલ ફોર્મેટિંગ, સોર્ટિંગ અને ફિલ્ટર
ડેટા પ્રકારો (ટેક્સ્ટ, નંબર, તારીખ, કરન્સી), ઓટોફિલ (ડ્રેગ હેન્ડલ, સીરીઝ જનરેશન), કન્ડીશનલ ફોર્મેટિંગ (શરતી રંગકામ), સેલ ફોર્મેટિંગ (મર્જ સેલ્સ, રેપ ટેક્સ્ટ Wrap Text), ડેટા સોર્ટિંગ (A to Z, Z to A, કસ્ટમ સોર્ટ), ઓટો ફિલ્ટર અને એડવાન્સ્ડ ફિલ્ટર, ડેટા વેલિડેશન (ડ્રોપડાઉન લિસ્ટ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Excel ફોર્મ્યુલા અને ફંક્શન્સ – SUM, AVERAGE, COUNT, IF, VLOOKUP, HLOOKUP, CONCATENATE અને ટેક્સ્ટ/ડેટ ફંક્શન્સ
ફોર્મ્યુલાની શરૂઆત (= ચિહ્નથી), બેઝિક મેથ્સ ફંક્શન્સ (SUM, AVERAGE, MIN, MAX, COUNT, COUNTA, COUNTIF, SUMIF), લોજિકલ ફંક્શન્સ (IF, AND, OR), લૂકઅપ ફંક્શન્સ (VLOOKUP, HLOOKUP, XLOOKUP, INDEX-MATCH), ટેક્સ્ટ ફંક્શન્સ (LEN, UPPER, LOWER, PROPER, LEFT, RIGHT, MID, CONCATENATE/TEXTJOIN), તારીખ-સમય ફંક્શન્સ (TODAY, NOW, DATEDIF) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS Excel ચાર્ટ્સ, પિવોટ ટેબલ અને એરર કોડ્સ – કોલમ/પાઈ ચાર્ટ, Pivot Table, ફ્રીઝ પેન્સ અને #N/A, #DIV/0!
ચાર્ટ્સના પ્રકારો (કોલમ, બાર, પાઈ ચાર્ટ, લાઇન ચાર્ટ, સ્કેટર ચાર્ટ), Pivot Table અને Pivot Chart (ડેટા સમરી અને એનાલિસિસ), Freeze Panes (રો/કોલમ ફ્રીઝ કરવી), Protect Sheet, એક્સેલ એરર કોડ્સ (#DIV/0!, #N/A, #VALUE!, #REF!, #NAME?, #####), એક્સેલ મહત્વપૂર્ણ શોર્ટકટ્સ (F2 એડિટ સેલ, F4 ફંક્શન લોક, Alt+= AutoSum) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS PowerPoint પરિચય અને સ્લાઇડ બેઝિક્સ – સ્લાઇડ લેઆઉટ્સ, સ્લાઇડ માસ્ટર, ડિઝાઇન અને થીમ્સ
MS PowerPoint ઇન્ટરફેસ, પ્રેઝન્ટેશન vs સ્લાઇડ, નવી સ્લાઇડ ઉમેરવી (Ctrl+M), સ્લાઇડ ડુપ્લિકેટ (Ctrl+D), સ્લાઇડ લેઆઉટ્સ (Title Slide, Title & Content, Comparison), સ્લાઇડ માસ્ટર (Slide Master - તમામ સ્લાઇડ્સ માટે કોમન ફોર્મેટિંગ), ડિઝાઇન ટેબ અને થીમ્સ, ફાઇલ એક્સટેન્શન્સ (.ppt, .pptx, .pps, .ppsx Show) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
MS PowerPoint એનિમેશન, ટ્રાન્ઝિશન અને સ્લાઇડ શો – Slide Show (F5 / Shift+F5), ટાઇમિંગ્સ અને શોર્ટકટ્સ
સ્લાઇડ ટ્રાન્ઝિશન (સ્લાઇડ બદલાતી વખતે ઇફેક્ટ), કસ્ટમ એનિમેશન (Entrance, Emphasis, Exit, Motion Paths), Slide Show શરૂ કરવું (F5 પ્રથમ સ્લાઇડથી, Shift+F5 વર્તમાન સ્લાઇડથી), Rehearse Timings, Presenter View, પેન/હાઇલાઇટર ટૂલ, શો રોકવો (Esc), કાળી સ્ક્રીન (B) / સફેદ સ્ક્રીન (W) શોર્ટકટ્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (DBMS) અને MS Access – ટેબલ, ક્વેરી, ફોર્મ્સ, રિપોર્ટ્સ અને SQL બેઝિક્સ
DBMS vs RDBMS ખ્યાલ, MS Access ડેટાબેઝ ઓબ્જેક્ટ્સ (Tables, Queries, Forms, Reports), ડેટા પ્રકારો (Text, Number, Date/Time, AutoNumber, Currency, Memo), Keys (Primary Key, Foreign Key, Composite Key), રિલેશનશિપ્સ (1:1, 1:N, M:N), SQL બેઝિક કમાન્ડ્સ (SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE, CREATE), ફાઇલ એક્સટેન્શન (.mdb, .accdb) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર નેટવર્ક પરિચય અને પ્રકારો – LAN, MAN, WAN, PAN, WLAN, SAN અને VPN
કમ્પ્યુટર નેટવર્કની વ્યાખ્યા અને ફાયદા, ભૌગોલિક વિસ્તાર મુજબ પ્રકારો: PAN (Bluetooth/NFC - 10 મીટર), LAN (લોકલ એરિયા - ઓફિસ/સ્કૂલ), WLAN (Wi-Fi), CAN (કેમ્પસ), MAN (મેટ્રોપોલિટન - કેબલ ટીવી/શહેર), WAN (વાઇડ એરિયા - ઇન્ટરનેટ), SAN (સ્ટોરેજ એરિયા), VPN (વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
નેટવર્ક ટોપોલોજી અને ટ્રાન્સમિશન મીડિયા – બસ, સ્ટાર, રિંગ, મેશ, ટ્રી, ટ્વિસ્ટેડ પેર, ઓપ્ટિકલ ફાઇબર
નેટવર્ક ટોપોલોજી: Bus Topology (ટર્મિનેટર્સ), Star Topology (સેન્ટ્રલ હબ/સ્વિચ), Ring Topology (ટોકન પાસિંગ), Mesh Topology (સૌથી વધુ સુરક્ષિત, પોઇન્ટ-ટુ-પોઇન્ટ), Tree & Hybrid Topology, ટ્રાન્સમિશન મીડિયા: ગાઇડેડ/વાયર્ડ (Twisted Pair UTP/STP RJ-45, Coaxial Cable BNC, Optical Fiber TIR પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન) vs અનગાઇડેડ/વાયરલેસ (Radio wave, Microwave, Infrared, Satellite) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
નેટવર્ક ડિવાઇસીસ અને OSI / TCP-IP મોડેલ – હબ, સ્વિચ, રાઉટર, બ્રિજ, ગેટવે, મોડેમ અને ૭ લેયર્સ
નેટવર્ક હાર્ડવેર: NIC કાર્ડ (MAC એડ્રેસ 48-bit), મોડેમ (Modulator-Demodulator), હબ (બ્રોડકાસ્ટ ડિવાઇસ), સ્વિચ (સ્માર્ટ ડિવાઇસ/MAC ટેબલ), રાઉટર (IP પેકેટ રૂટીંગ), બ્રિજ, ગેટવે (અલગ પ્રોટોકોલ જોડનાર), રીપીટર (સિગ્નલ બુસ્ટર), OSI મોડેલના ૭ લેયર્સ (Physical, Data Link, Network, Transport, Session, Presentation, Application) અને TCP/IP ૪/૫ લેયર્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઇન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ્સ અને એડ્રેસિંગ – IP (IPv4 vs IPv6), TCP, UDP, HTTP, HTTPS, FTP, DNS, DHCP
ઇન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ્સ: TCP (કનેક્શન-ઓરિએન્ટેડ), UDP (કનેક્શન-લેસ), IP એડ્રેસિંગ: IPv4 (32-bit, 4 ઓક્ટેટ્સ 0-255, ક્લાસ A/B/C/D/E, પ્રાઇવેટ IP) vs IPv6 (128-bit હેક્ઝાડેસિમલ), HTTP (પોર્ટ 80), HTTPS (પોર્ટ 443 SSL/TLS સિક્યોરિટી), FTP (પોર્ટ 20/21), DNS (ડોમેન નેમ સિસ્ટમ પોર્ટ 53), DHCP (ઓટોમેટિક IP), Telnet, SSH, VoIP ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વેબ બ્રાઉઝર્સ, સર્ચ એન્જિન્સ અને URL – ક્રોમ, ફાયરફોક્સ, એજ, URL માળખું, ડોમેન્સ (.gov, .in) અને કૂકીઝ
પ્રથમ વેબ બ્રાઉઝર (WorldWideWeb / Nexus - ટિમ બર્નર્સ-લી ૧૯૯૦), મોઝેઇક Mosaic, વર્તમાન બ્રાઉઝર્સ (Chrome, Firefox, Safari, Edge, Opera, Tor), સર્ચ એન્જિન vs વેબ બ્રાઉઝર (Google, Bing, Yahoo, DuckDuckGo), URL માળખું (પ્રોટોકોલ, ડોમેન નેમ, પાથ), ટોપ-લેવલ ડોમેન્સ (.com, .org, .edu, .gov, .in, .mil), બ્રાઉઝર કૂકીઝ, હિસ્ટ્રી, કેશ, બુકમાર્ક, ઇન્કોગ્નિટો/પ્રાઇવેટ મોડ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઈ-મેલ સિસ્ટમ અને પ્રોટોકોલ્સ – SMTP, POP3, IMAP, ઈ-મેલ માળખું (To, Cc, Bcc), એટેચમેન્ટ અને સ્પામ
ઈ-મેલ ઇતિહાસ (રે ટોમલિન્સન ૧૯૭૧, @ સિમ્બોલ), ઈ-મેલ પ્રોટોકોલ્સ: SMTP (Simple Mail Transfer Protocol પોર્ટ 25/587 - મેઇલ મોકલવા), POP3 (Post Office Protocol પોર્ટ 110/995 - ડાઉનલોડ કરવા), IMAP (Internet Message Access Protocol પોર્ટ 143/993 - સર્વર સિંક), ઈ-મેલ સરનામાનું માળખું (username@domain), હેડર ફિલ્ડ્સ: To, Cc (Carbon Copy), Bcc (Blind Carbon Copy - ગુપ્ત પ્રાપ્તકર્તા), એટેચમેન્ટ સાઇઝ લિમિટ (Gmail 25MB), સ્પામ/જંક મેઇલ, આર્કાઇવ અને ટ્રેશ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વેબ ડિઝાઇનિંગ બેઝિક્સ – HTML (ટેગ્સ, સ્ટ્રક્ચર), CSS, JavaScript અને વેબ ડેવલપમેન્ટ ટર્મ્સ
HTML (હાઇપરટેક્સ્ટ માર્કઅપ લેંગ્વેજ - ટિમ બર્નર્સ-લી), HTML5 બેઝિક ટેગ્સ (<html>, <head>, <title>, <body>, <h1>-<h6>, <p>, <a> એન્કર/લિંક, <img> છબી, <table>, <tr>, <td>, <ul>, <ol>, <li>, <form>), CSS (કેસ્કેડિંગ સ્ટાઇલ શીટ્સ - ઇનલાઇન, ઇન્ટરનલ, એક્સexternal), JavaScript (ક્લાયન્ટ-સાઇડ સ્ક્રિપ્ટીંગ), ક્લાયન્ટ-સર્વર આર્કિટેક્ચર, વેબ હોસ્ટિંગ અને ક્લાઉડ સ્ટોરેજ (Google Drive, OneDrive) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર માલવેર અને વાયરસ – વાયરસ, વોર્મ, ટ્રોજન હોર્સ, રેન્સમવેર, સ્પાયવેર, એડવેર અને કીલોગર્સ
માલવેર (Malicious Software) વર્ગીકરણ: વાયરસ (VIRUS - Vital Information Resources Under Siege, પ્રથમ ક્રીપર Creeper વાયરસ, બૂટ સેક્ટર વાયરસ), વોર્મ Worm (સ્વતંત્ર રીતે ફેલાય), ટ્રોજન હોર્સ Trojan (કપટી પ્રોગ્રામ), રેન્સમવેર Ransomware (WannaCry, Petya - ખંડણી માગતો માલવેર), સ્પાયવેર Spyware (Pegasus), કીલોગર Keylogger (કીસ્ટ્રોક રેકોર્ડર), એડવેર Adware, રૂટકિટ, બોટનેટ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સાયબર હુમલા અને થ્રેટ્સ – ફિશિંગ, સ્પૂફિંગ, DoS/DDoS, મેન-ઇન-ધ-મિડલ (MitM), SQL ઇન્જેક્શન અને સ્નૂપિંગ
સાયબર હુમલાઓ: ફિશિંગ Phishing (નકલી લિંક/ઈ-મેલ દ્વારા પાસવર્ડ ચોરી), સ્પૂફિંગ Spoofing (IP/Email સ્પૂફિંગ), DoS / DDoS (ડિનાયલ ઓફ સર્વિસ - સર્વર ક્રેશ કરવું), Man-in-the-Middle (MitM) એટેક, SQL Injection (ડેટાબેઝ હેકિંગ), સ્નિફિંગ Sniffing, સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ, બ્રુટ ફોર્સ પાસવર્ડ એટેક, ઝીરો-ડે વલ્નરેબિલિટી ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી એક્ટ, ૨૦૦૦ અને સાયબર કાયદા – IT Act 2000 કલમો (66A, 66C, 66E, 67), CERT-In અને સાયબર સેલ
IT Act 2000 (૯ જૂન ૨૦૦૦ સંસદ મંજૂરી, ૧૭ ઓક્ટોબર ૨૦૦૦ અમલ, ૨૦૦૮ મોટો સુધારો), મહત્વપૂર્ણ કલમો: કલમ ૪૩ (ડેટા ડેમેજ/હેકિંગ દંડ), કલમ ૬૫ (સોર્સ કોડ સાથે છેડછાડ), કલમ ૬૬ (કમ્પ્યુટર સંબંધી ગુના), કલમ ૬૬A (શ્રેયા સિંઘલ કેસ - રદ), કલમ ૬૬C (ઓળખ ચોરી/પાસવર્ડ ફ્રોડ), કલમ ૬૬D (છેતરપિંડી), કલમ ૬૬E (ગોપનીયતા ભંગ), કલમ ૬૭ (અશ્લીલ સામગ્રી પ્રસારણ), CERT-In (ઇન્ડિયન કમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ), રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ (cybercrime.gov.in / હેલ્પલાઇન 1930) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ડિજિટલ ઇન્ડિયા અને ઈ-ગવર્નન્સ – ડિજિટલ ઇન્ડિયા મિશન, DigiLocker, UMANG, Aadhaar, UPI અને ભારતનેટ
ડિજિટલ ઇન્ડિયા કાર્યક્રમ (૧ જુલાઈ ૨૦૧૫, ૯ સ્તંભો), ઈ-ગવર્નન્સ મોડેલ્સ (G2G, G2C, G2B, G2E), DigiLocker (ક્લાઉડ ડોક્યુમેન્ટ સ્ટોરેજ), UMANG એપ (યુનિફાઇડ મોબાઇલ એપ), આધાર (UIDAI ૧૨ અંક), NPCI અને UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ - ૨૦૧૬, BHIM એપ, QR પેમેન્ટ્સ), ભારતનેટ પ્રોજેક્ટ (ગ્રામ પંચાયત ઓપ્ટિકલ ફાઇબર કનેક્ટિવિટી), GeM (ગવર્નમેન્ટ ઈ-માર્કેટપ્લેસ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાત સરકારની ડિજિટલ પહેલો – e-Gram Vishwagram, GSWAN, Digital Gujarat, e-Dhara, i-Khedut અને CM ડેશબોર્ડ
GSWAN (ગુજરાત સ્ટેટ વાઇડ એરિયા નેટવર્ક - એશિયાનું સૌથી મોટું સરકારી નેટવર્ક), e-Gram Vishwagram પ્રોજેક્ટ (ગ્રામ પંચાયતોમાં બ્રોડબેન્ડ અને VCE કમ્પ્યુટર સાહસિક), Digital Gujarat પોર્ટલ (સરકારી સેવાઓ/દાખલા/સ્કોલરશિપ), e-Dhara (જમીન મહેસૂલ ૭/૧૨ ડિજિટાઈઝેશન), i-Khedut પોર્ટલ (કૃષિ સહાય), CM ડેશબોર્ડ, SWAGAT ઓનલાઇન ફરિયાદ નિવારણ (UN એવોર્ડ), G-Shala એપ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઇમર્જિંગ ટેકનોલોજીસ – આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ, IoT, બ્લોકચેન અને 5G નેટવર્ક
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI, મશીન લર્નિંગ, જનરેટિવ AI - ChatGPT, Gemini, LLM મોડેલ્સ), ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ સેવાઓ (IaaS, PaaS, SaaS, પબ્લિક/પ્રાઇવેટ/હાઇબ્રિડ ક્લાઉડ), ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT - સ્માર્ટ ડિવાઇસીસ સેન્સર્સ), બ્લોકચેન ટેકનોલોજી (વિકેન્દ્રીકૃત લેજર, ક્રિપ્ટોકરન્સી, સ્માર્ટ કોન્ટ્રાક્ટ્સ), 5G ટેકનોલોજી (હાઇ સ્પીડ, લો લેટન્સી) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર મહત્વપૂર્ણ ટૂંકાક્ષરો (Abbreviations) – હાર્ડવેર, નેટવર્ક અને મેમરી ટર્મ્સ (A થી M શબ્દકોશ)
હાર્ડવેર & સિસ્ટમ એબ્રિવિએશન્સ: CPU, ALU, CU, BIOS, CMOS, SMPS, RAM, ROM, PROM, EPROM, EEPROM, SRAM, DRAM, HDD, SSD, USB, VGA, HDMI, OMR, OCR, MICR, CRT, LCD, LED, OLED, DPI, PPM, POST, MBR, GPT, RISC, CISC વગેરેના સંપૂર્ણ નામો અને કાર્યો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર મહત્વપૂર્ણ ટૂંકાક્ષરો (Abbreviations) – સોફ્ટવેર, પ્રોટોકોલ અને ઇન્ટરનેટ (N થી Z સંક્ષિપ્ત રૂપો)
નેટવર્ક & ઇન્ટરનેટ એબ્રિવિએશન્સ: LAN, MAN, WAN, PAN, WLAN, VPN, TCP, IP, UDP, HTTP, HTTPS, FTP, SMTP, POP, IMAP, DNS, DHCP, URL, ISP, MODEM, MAC, Wi-Fi, Li-Fi, GSM, CDMA, LTE, VoLTE, SIM, IMEI, VoIP, ARPANET, W3C ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર મહત્વપૂર્ણ ટૂંકાક્ષરો (Abbreviations) – સાયબર સિક્યોરિટી, ડેટાબેઝ અને IT ટર્મ્સ (વિશિષ્ટ સંજ્ઞાઓ)
ફાઇલ ફોર્મેટ્સ & IT ટર્મ્સ: PDF, JPEG, PNG, GIF, BMP, MP3, MP4, AVI, DOCX, XLSX, PPTX, SQL, DBMS, RDBMS, HTML, CSS, XML, JSON, GUI, CUI, API, SDK, VIRUS, PESA, CERT, OTP, 2FA, UPI, NPCI, UIDAI, ASCII, EBCDIC, UTF, AI, ML, IoT ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર – હાર્ડવેર, સોફ્ટવેર, મેમરી અને ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ્સ (સંકલિત IT ટેસ્ટ)
ફંક્શન કીઝ F1 થી F12 ના કાર્યો (F1 Help, F2 Rename, F3 Search, F4 Alt+F4 Close, F5 Refresh, F6 Address Bar, F7 Spell Check, F8 Safe Mode/Select, F9, F10 Menu, F11 Fullscreen, F12 Save As), Windows કી કોમ્બિનેશન (Win+E Explorer, Win+R Run, Win+D Desktop, Win+L Lock, Win+I Settings, Win+P Project, Win+Shift+S Screenshot), Ctrl & Alt શોર્ટકટ્સ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર – MS Office, ઇન્ટરનેટ, સાયબર સિક્યોરિટી અને શોર્ટકટ્સ (વ્યવહારુ IT મોક)
Word શોર્ટકટ્સ (Ctrl+A થી Z, Ctrl+Shift+>, Subscript, Superscript, Format Painter, F7, Shift+F7), Excel શોર્ટકટ્સ (F2 Edit, F4 Repeat/Lock, Shift+F11 New Sheet, Ctrl+; Date, Ctrl+Shift+: Time, Alt+= AutoSum, Ctrl+1 Format Cells), PowerPoint શોર્ટકટ્સ (F5, Shift+F5, Ctrl+M New Slide, Ctrl+D Duplicate Slide, B/W Black/White Screen, Esc) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કમ્પ્યુટર – AI, ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ અને આધુનિક ડિજિટલ પ્રવાહો (ગ્રાન્ડ કમ્પ્યુટર મોક)
દસ્તાવેજ (.doc, .docx, .pdf, .rtf, .txt, .odt), સ્પ્રેડશીટ (.xls, .xlsx, .csv), પ્રેઝન્ટેશન (.ppt, .pptx, .pps), ડેટાબેઝ (.mdb, .accdb, .db, .sql), ઇમેજ ફોર્મેટ્સ (.jpg/.jpeg, .png, .gif, .bmp, .svg, .webp), ઓડિયો (.mp3, .wav, .aac, .flac), વિડીયો (.mp4, .mkv, .avi, .mov, .wmv), સિસ્ટમ/એક્ઝિક્યુટેબલ (.exe, .bat, .dll, .iso, .apk, .msi), કમ્પ્રેસ્ડ ફાઇલ્સ (.zip, .rar, .7z, .tar.gz) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
Test Configuration
Practice Rules & Customizer
Test Configuration
Practice Rules & CustomizerFrequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for Computer & Information Technology (કમ્પ્યુટર અને માહિતી ટેકનોલોજી)