Gujarat History (ગુજરાતનો ઇતિહાસ) Test Series
રજવાડાઓનું વિલીનીકરણ અને મહાગુજરાત આંદોલન – કૃષ્ણકુમારસિંહજી, આરઝી હકુમત, ઇન્દુચાચા અને ૧ મે ૧૯૬૦ ગુજરાત સ્થાપના
દેશી રાજ્યોનું વિલીનીકરણ: ભાવનગરના મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી (૧૫ જાન્યુઆરી ૧૯૪૮ - અખંડ ભારતમાં પોતાનું રાજ્ય સોંપનાર પ્રથમ રાજવી); જૂનાગઢ મુક્તિ અને 'આરઝી હકુમત' (સમળદાસ ગાંધી વડાપ્રધાન, મુક્ત સેના, ૯ નવેમ્બર ૧૯૪૭ જૂનાગઢ વિલીનીકરણ); સરદાર પટેલ દ્વારા સોમનાથ મંદિર પુનઃનિર્માણ સંકલ્પ; દ્વિભાષી મુંબઈ રાજ્ય (૧ નવેમ્બર ૧૯૫૬); મહાગુજરાત આંદોલન (૧૯૫૬-૧૯૬૦): ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિક ('ઇન્દુચાચા' - મહાગુજરાત જનતા પરિષદ અધ્યક્ષ), ૮ ઓગસ્ટ ૧૯૫૬ શહીદ સ્મારક ગોળીબાર, શહીદ પૂનમચંદ, કૌશિક વ્યાસ; ૧ મે ૧૯૬૦ સાબરમતી આશ્રમ ખાતે પૂજ્ય રવિશંકર મહારાજના હસ્તે અલગ 'ગુજરાત રાજ્ય' નો શુભારંભ (પ્રથમ મુખ્યમંત્રી ડૉ. જીવરાજ મહેતા, પ્રથમ રાજ્યપાલ મહેંદી નવાઝ જંગ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પ્રાગૈતિહાસિક કાળ અને આદિમાનવ સંસ્કૃતિ – પુરાપાષાણ, મધ્યપાષાણ, નૂતનપાષાણ અને લાંઘણજ સંશોધન
ગુજરાતમાં પ્રાગૈતિહાસિક કાળના પુરાવા: સાબરમતી, મહી, ભાદર, હિરણ નદી ખીણમાંથી મળેલા પાષાણ યુગના ઓજારો; રોબર્ટ બ્રુસ ફૂટ (કોટ અને પેઢામલી સંશોધન); ડૉ. હસમુખ ધીરજલાલ સાંકળિયા (H.D. Sankalia) અને લાંઘણજ (મહેસાણા) મધ્યપાષાણ કાલીન માનવ કંકાલ & ગેંડાના અસ્થિ; તારંગા, રોજડી અને અમરેલીના પ્રાગૈતિહાસિક અવશેષો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
હડપ્પીય સભ્યતા અને લોથલ બંદર – ડોકયાર્ડ, નગરરચના, અગ્નિકુંડ, યુગ્મ સમાધિ અને એસ.આર. રાવ
લોથલ (સરગવાળા, ધોળકા તાલુકો, અમદાવાદ - ભોગાવો અને સાબરમતી સંગમ): એસ.આર. રાવ દ્વારા ઉત્ખનન (૧૯૫૪-૫૫); વિશ્વનું સૌથી પ્રાચીન કૃત્રિમ માનવનિર્મિત ડોકયાર્ડ (ગોદીવાડો); ભરતી નિયંત્રણ દરવાજા; યુગ્મ સમાધિ (જોડિયા કબર - સતી પ્રથાના સંભવિત પુરાવા); મણકા બનાવવાની ફેક્ટરી; અગ્નિકુંડ/યજ્ઞવેદીકાઓ; હાથીદાંતની માપપટ્ટી; શતરંજ જેવા પાસા અને ચોખાના દાણાના અવશેષો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
હડપ્પીય સભ્યતા અને ધોળાવીરા – ત્રિ-સ્તરીય નગર, જળસંચય પ્રણાલી, સાઇનબોર્ડ અને UNESCO વર્લ્ડ હેરિટેજ
ધોળાવીરા (કોટડા ટીંબો, ખદીરબેટ, ભચાઉ તાલુકો, કચ્છ - લૂણી/મનહર-માનસર નદી): જગતપતિ જોશી (૧૯૬૭-૬૮) અને આર.એસ. બિષ્ટ (૧૯૯૦) દ્વારા ઉત્ખનન; UNESCO વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ (૨૦૨૧ - ભારતની ૪૦મી સાઇટ); વિશિષ્ટ ત્રિ-સ્તરીય નગરરચના (સિટાડેલ/દુર્ગ, મધ્યમ નગર, નીચલું નગર); વિશ્વપ્રસિદ્ધ જળસંચય અને વરસાદી પાણી સંગ્રહ પ્રણાલી (Rainwater Harvesting); ૧૦ અક્ષરોનું શિલાલેખ સાઇનબોર્ડ; સ્ટેડિયમ/રમતગમતનું મેદાન ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતના અન્ય હડપ્પીય સ્થળો – રંગપુર, દેસલપર, સુરકોટડા, શિકારપુર, રોજડી (શ્રીનાથગઢ), કુંતાસી અને પદમરી
રંગપુર (લીંબડી/ચૂડા, સુરેન્દ્રનગર - સુકભાદર નદી, ગુજરાતમાં શોધાયેલ પ્રથમ હડપ્પીય સ્થળ ૧૯૩૧ એમ.એસ. વત્સ); સુરકોટડા (રાપર, કચ્છ - જે.પી. જોશી, ઘોડાના અસ્થિ અને અંડાકાર કબર); દેસલપર (નખત્રાણા); શિકારપુર; રોજડી/શ્રીનાથગઢ (રાજકોટ); કુંતાસી (મોરબી - જેટી/બંદર); લાખાબાવળ અને આમરા (જામનગર); પ્રભાસ પાટણ (સોમનાથ); ભગતરાવ (કીમ નદી, ભરૂચ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પૌરાણિક ઇતિહાસ અને શ્રીકૃષ્ણ – આનર્ત, શર્યાતિ, રેવતક ગિરિ, દ્વારકા સ્થાપના અને પ્રભાસ દેહોત્સર્ગ
મનુના પુત્ર શર્યાતિ અને તેમના પુત્ર આનર્ત (ઉત્તર ગુજરાત - આનર્ત પ્રદેશ); રેવત રાજા અને રેવતી; ગિરનારનું પ્રાચીન નામ 'ઉજ્જયંત' અને 'રેવતક'; મથુરાથી યાદવોનું સ્થળાંતર; શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા કુશસ્થળીના સ્થાને દ્વારકા/દ્વારાવતી નગરીની સ્થાપના; યાદવાસ્થળી અને ભાલકા તીર્થ (સોમનાથ - પારધીના બાણથી શ્રીકૃષ્ણનો દેહોત્સર્ગ); મહાભારત અને પુરાણોમાં ગુજરાતના સંદર્ભો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
મૌર્ય સામ્રાજ્ય અને ગુજરાત – ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય, પુષ્યગુપ્ત વૈશ્ય, સુદર્શન તળાવ અને ગિરનાર
ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના સમયમાં ગુજરાત મૌર્ય સામ્રાજ્યનો ભાગ બન્યો; સૌરાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ/સુબા પુષ્યગુપ્ત વૈશ્ય દ્વારા ગિરનાર (ગિરિનગર) ખાતે સુવર્ણસિક્તા અને પલાશિની નદી પર બંધ બાંધી ઐતિહાસિક 'સુદર્શન તળાવ' નું નિર્માણ; મૌર્ય કાલીન વહીવટી તંત્ર, મુદ્રાઓ અને વેપાર વાણિજ્ય ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સમ્રાટ અશોક અને ગિરનાર શિલાલેખ – તુષાસ્ફ, ૧૪ ધર્માજ્ઞાઓ, બ્રાહ્મી લિપિ, પ્રાકૃત ભાષા અને પ્રિન્સેપ
સમ્રાટ અશોકનો યવન સુબો તુષાસ્ફ (સુદર્શન તળાવમાંથી નહેરો કઢાવી); ગિરનારની તળેટીમાં અશોકનો ત્રિભાષી શિલાલેખ (૧૪ ધર્માજ્ઞાઓ, બ્રાહ્મી લિપિ અને પાલી/પ્રાકૃત ભાષા); ૧૮૨૨માં કર્નલ ટોડ દ્વારા શિલાલેખની શોધ; ૧૮૩૭માં જેમ્સ પ્રિન્સેપ દ્વારા લિપિ ઉકેલવી; ભગવાનલાલ ઇન્દ્રજી દ્વારા ચોક્કસ વાચન; અશોક કાલીન બૌદ્ધ ધર્મ પ્રચાર (થેર યોનક ધમ્મરક્ખિત) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
અનુ-મૌર્ય અને ઇન્ડો-ગ્રીક કાળ – મિનેન્ડર (મિલિન્દ), એપલોડોટસ અને ગુજરાતમાં ગ્રીક સિક્કાઓ
મૌર્ય સામ્રાજ્યના પતન પછી પશ્ચિમ ભારતમાં ઇન્ડો-ગ્રીક શાસકો (ડેમેટ્રિયસ, મિનેન્ડર/મિલિન્દ, એપલોડોટસ); ભરૂચ (ભૃગુકચ્છ/બારીગાઝા) અને સૌરાષ્ટ્રમાંથી મળેલા ઇન્ડો-ગ્રીક સિક્કાઓ; પેરીપ્લસ ઓફ ધ એરિથ્રિયન સી (Periplus of the Erythraean Sea) અને ટોલેમીના પ્રવાસ વર્ણનોમાં ગુજરાતના બંદરો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પશ્ચિમી ક્ષત્રપ કાળ (શક ક્ષત્રપ) – ચષ્ટન, રુદ્રદામા ૧લો, સુદર્શન તળાવ પુનઃનિર્માણ અને સુવિશાખ
પશ્ચિમી ક્ષત્રપ વંશ: ક્ષહરાત વંશ (ભૂમક, નહપાન) અને કાર્દમક વંશ (ચષ્ટન, જયદામા); રુદ્રદામા ૧લો (સૌથી પ્રતાપી ક્ષત્રપ શાસક, રાજધાની ઉજ્જૈન); ગિરનારનો શુદ્ધ સંસ્કૃત ગદ્ય શિલાલેખ (ઈ.સ. ૧૫૦); સુદર્શન તળાવ ભારે વરસાદ/વાવાઝોડાથી તૂટતાં પહેલવી સુબા સુવિશાખ દ્વારા પ્રજા પર કોઈપણ કર લાદ્યા વગર પોતાના ખર્ચે મજબૂત પુનઃનિર્માણ; શક સંવત (ઈ.સ. ૭૮) પ્રારંભ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ક્ષત્રપ કાલીન સંસ્કૃતિ, શિલ્પ અને બૌદ્ધ ગુફાઓ – ક્ષત્રપ સિક્કાઓ, ઉપકોટ, ખાપરા-કોડિયા અને સાણા ગુફાઓ
ક્ષત્રપ કાલીન સિક્કા પદ્ધતિ (ચાંદીના દ્રમ્મ સિક્કા, રાજાનું નામ અને વર્ષ); ગુજરાતમાં બૌદ્ધ ધર્મ અને ગુફા સ્થાપત્ય: જૂનાગઢ (ઉપકોટ, બાવા પ્યારે, ખાપરા-કોડિયા ગુફાઓ), તળાજા ગુફાઓ (ભાવનગર - એભલ મંડપ), સાણા વાંકિયા ગુફાઓ (ગીર સોમનાથ), કડિયા ડુંગર ગુફાઓ (ઝઘડિયા, ભરૂચ - સિંહ સ્તંભ), શામળાજી દેવની મોરી બૌદ્ધ સ્તૂપ અને બુદ્ધના અસ્થિ મંજૂષા ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુપ્ત સામ્રાજ્ય અને ગુજરાત – ચંદ્રગુપ્ત ૨જો વિક્રમાદિત્ય, સ્કંદગુપ્ત, પર્ણદત્ત, ચક્રપાલિત અને ચક્રધારી મંદિર
ચંદ્રગુપ્ત ૨જા 'વિક્રમાદિત્ય' દ્વારા શક ક્ષત્રપ રુદ્રસિંહ ૩જાનો પરાજય કરી ગુજરાતમાં ગુપ્ત સામ્રાજ્યની સ્થાપના (શકારી બિરુદ); કુમારગુપ્ત ૧લો; સ્કંદગુપ્ત અને હૂણોના આક્રમણ; સ્કંદગુપ્ત દ્વારા સૌરાષ્ટ્રના ગોપ્તા/રાજ્યપાલ તરીકે પર્ણદત્તની નિમણૂક; પર્ણદત્તના પુત્ર ચક્રપાલિત (નગરપતિ) દ્વારા ઈ.સ. ૪૫૬માં સુદર્શન તળાવનું ત્રીજી વાર સમારકામ અને તળાવના કિનારે ચક્રધારી વિષ્ણુ મંદિરનું નિર્માણ; ગુપ્ત સંવત (ઈ.સ. ૩૧૯) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
મૈત્રક વંશની સ્થાપના અને શાસકો – સેનાપતિ ભટ્ટાર્ક, ધરસેન, ધ્રુવસેન ૧લો અને મહારાજા શીલાદિત્ય ૧લો
ગુપ્ત સામ્રાજ્યના પતન સમયે ગુપ્ત સેનાપતિ ભટ્ટાર્ક દ્વારા ઈ.સ. ૪૭૦માં વલ્લભીપુર (વળા, ભાવનગર) ખાતે મૈત્રક વંશની સ્થાપના; મૈત્રક રાજધાની વલ્લભી; ધરસેન ૧લો, દ્રોણસિંહ (મહારાજા બિરુદ ધારણ કરનાર પ્રથમ), ધ્રુવસેન ૧લો; મહારાજા શીલાદિત્ય ૧લો 'ધર્માદિત્ય' (વિદ્યાપ્રેમી અને ધર્મ સહિષ્ણુ શાસક); મૈત્રક વંશનું રાજચિહ્ન 'નંદી' (વૃષભ) અને શૈવ ધર્મ અનુયાયી (પરમ માહેશ્વર) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વલ્લભી આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાપીઠ – બૌદ્ધ હીનયાન કેન્દ્ર, ગુણમતી-સ્થિરમતી આચાર્યો અને નાલંદા સાથે તુલના
વિશ્વપ્રસિદ્ધ વલ્લભી વિદ્યાપીઠ (રાજકુમારી દુદ્દા દ્વારા દુદ્દા મહાવિહારની સ્થાપના); હીનયાન બૌદ્ધ ધર્મ અને સર્વ વિદ્યાઓનું આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર; પ્રખ્યાત બૌદ્ધ પંડિતો ગુણમતી અને સ્થિરમતી; નાલંદા સાથે તુલનાત્મક મહત્વ; દેશ-વિદેશના વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉચ્ચ શિક્ષણ; સ્નાતકોને રાજાના દરબારમાં ઉચ્ચ વહીવટી પદો; તાંબાના પતરાં (દાનશાસન તામ્રપત્રો) પર દાન આપવાની પ્રથા ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ચીની યાત્રી હ્યુઅન ત્સfilter (હ્યુ-એન-ત્સાંગ) અને ઇત્સિંગ – ગુજરાત મુલાકાત, ધ્રુવસેન ૨જો બાલાદિત્ય અને હર્ષવર્ધન
ચીની યાત્રી હ્યુઅન ત્સfilter (હ્યુ-એન-ત્સાંગ - ઈ.સ. ૬૪૦) ની વલ્લભી, ભરૂચ, આનંદપુર (વડનગર) અને સૌરાષ્ટ્રની ઐતિહાસિક મુલાકાત; સમ્રાટ હર્ષવર્ધન અને ધ્રુવસેન ૨જા 'બાલાદિત્ય' વચ્ચે યુદ્ધ અને સંધિ (હર્ષવર્ધનની પુત્રીના વિવાહ ધ્રુવસેન ૨જા સાથે); કનૌજની ધર્મ પરિષદ અને પ્રયાગ મહામોક્ષ પરિષદમાં ધ્રુવસેનની ઉપસ્થિતિ; ચીની યાત્રી ઇત્સિંગ (I-Tsing) ની મુલાકાત ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
મૈત્રક કાલીન જૈન ધર્મ પરિષદ, તામ્રપત્રો અને પતન – બીજી જૈન સભા, દેવર્ધિગણી ક્ષમાશ્રમણ અને આરબ આક્રમણ
ઈ.સ. ૫૧૨ (અથવા ૪૫૩) માં વલ્લભી ખાતે આચાર્ય દેવર્ધિગણી ક્ષમાશ્રમણની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી 'દ્વિતીય જૈન ધર્મ સભા' (જૈન આગમોનું પુસ્તકસ્થ લિપિબદ્ધિકરણ); મૈત્રક કાલીન તામ્રપત્રોની વિશિષ્ટતાઓ (વલ્લભી સંવત); છેલ્લો શાસક શીલાદિત્ય ૭મો; ઈ.સ. ૭૮૮ માં સિંધના આરબ સુબા તામિમ/જુનૈદના આક્રમણ અને રંક રંકસેઠની ગદ્દારીથી વલ્લભીનું પતન ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
અનુ-મૈત્રક કાલીન વંશો – ગારૂલક, સૈંધવ (ઘુમલી), ગુર્જર-પ્રતિહાર અને રાષ્ટ્રકૂટ સંઘર્ષ
પશ્ચિમ સૌરાષ્ટ્રમાં ગારૂલક વંશ (ઢંક/ઢાંક); પોરબંદર/બરડા ડુંગર વિસ્તારમાં સૈંધવ વંશ (રાજધાની ભૂતંબિલિકા/ઘુમલી - નવલખા મંદિર); દક્ષિણ ગુજરાતમાં લાટના ચાલુક્યો અને રાષ્ટ્રકૂટો (દંતિદુર્ગ, ગોવિંદ ૩જો, ધ્રુવ); ઉત્તર ગુજરાતમાં ગુર્જર-પ્રતિહારો (નાગભટ્ટ ૧લો, વત્સરાજ, મિહિર ભોજ); ગુજરાત પર વર્ચસ્વ માટે ત્રિ-પક્ષીય સંઘર્ષ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ચાવડા વંશનો ઉદય અને વનરાજ ચાવડા – જયશિખરી, પંચાસર પતન, મામા સુરપાળ અને અણહિલવાડ પાટણ સ્થાપના
પંચાસર (રાધનપુર) ના શાસક જયશિખરી ચાવડા પર કલ્યાણના રાજા ભુવડનું આક્રમણ અને જયશિખરીનું વીરગતિ પામવું; રાણી રૂપસુંદરી અને મામા સુરપાળ દ્વારા વનમાં વનરાજ ચાવડાનો ઉછેર; જૈન મુનિ શીલગુણસૂરિનું રક્ષણ અને આશીર્વાદ; વનરાજે સરસ્વતી નદીના કિનારે ઈ.સ. ૭૪૬ (વિક્રમ સંવત ૮૦૨) માં અણહિલવાડ પાટણની સ્થાપના કરી (મિત્ર અણહિલ ભરવાડના નામ પર); ચાંપાનેર નગરની સ્થાપના (મિત્ર ચાંપા વાણિયાના નામ પર) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ચાવડા વંશના ઉત્તરાધિકારીઓ અને અંત – યોગરાજ, ક્ષેમરાજ, સામંતસિંહ અને મૂળરાજ સોલંકીનું આગમન
વનરાજ ચાવડા પછીના શાસકો: યોગરાજ (ન્યાયપ્રિય શાસક, પુત્રો દ્વારા વિદેશી જહાજો લૂંટવા પર અન્ન-જળનો ત્યાગ), ક્ષેમરાજ, ભુવડ, રાહપ, વૈરસિંહ, રત્નાદિત્ય; ચાવડા વંશનો છેલ્લો નિર્બળ અને વિલાસી રાજા સામંતસિંહ; સામંતસિંહની બહેન લીલાદેવીના વિવાહ ચાલુક્ય રાજકુમાર રાજિ સાથે; સામંતસિંહના ભાણેજ મૂળરાજ સોલંકી દ્વારા ઈ.સ. ૯૪૨માં સામંતસિંહની હત્યા કરી સોલંકી વંશની સ્થાપના ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સોલંકી વંશ સ્થાપના અને મૂળરાજ ૧લો – રુદ્રમહાલય પ્રારંભ, સરસ્વતી તટે વિદ્વાનોનું વસવાટ અને ગ્રાહરિપુ યુદ્ધ
મૂળરાજ ૧લો (ઈ.સ. ૯૪૨-૯૯૫ - સોલંકી/ચાલુક્ય વંશનો સ્થાપક); સિદ્ધપુર (શ્રીસ્થલ) ખાતે સરસ્વતી નદી તટે ભવ્ય 'રુદ્રમહાલય' નું નિર્માણ કાર્ય શરૂ કરાવ્યું; ઉત્તર ભારત/કનૌજમાંથી વિદ્વાન બ્રાહ્મણોને બોલાવી ગુજરાતમાં વસાવ્યા; જૂનાગઢના ચુડાસમા શાસક ગ્રાહરિપુ અને કચ્છના લાખા ફુલાણી સામે યુદ્ધ (લાખા ફુલાણીનો વધ); મૂળરાજનું શૈવ ધર્મ પ્રત્યે સમર્પણ અને સિદ્ધપુરમાં રુદ્રમહાલય ખાતે દેહોત્સર્ગ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ભીમદેવ ૧લો અને સોમનાથ આક્રમણ – મહમૂદ ગઝનવી (૧૦૨૬), મોઢેરા સૂર્ય મંદિર અને રાણી ઉદયમતીની રાણકી વાવ
ચામુંડરાજ, વલ્લભરાજ, દુર્લભરાજ; ભીમદેવ ૧લો 'બાણાવળી ભીમ' (ઈ.સ. ૧૦૨૨-૧૦૬૪); જાન્યુઆરી ૧૦૨૬માં મહમૂદ ગઝનવીનું સોમનાથ મંદિર પર આક્રમણ અને લૂંટ; ભીમદેવ ૧લા દ્વારા પથ્થરનું ભવ્ય નવું સોમનાથ મંદિર નિર્માણ; ઈ.સ. ૧૦૨૬માં વિશ્વપ્રસિદ્ધ 'મોઢેરાનું સૂર્ય મંદિર' (પુષ્પાવતી નદી તટે) નું નિર્માણ; રાણી ઉદયમતી દ્વારા ભીમદેવની સ્મૃતિમાં પાટણમાં ૭ માળની અજોડ 'રાણકી વાવ' (UNESCO વર્લ્ડ હેરિટેજ ૨૦૧૪) નું નિર્માણ; વિમલ મંત્રી (વિમલશાહ) દ્વારા આબુ પર આરસપહાણનું ભવ્ય 'વિમલ વસહી' દેરાસર નિર્માણ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કર્ણદેવ સોલંકી અને મીનળદેવી (મયણલ્લાદેવી) – કર્ણાવતી નગર, કર્ણસાગર તળાવ, મલાવ તળાવ અને યાત્રાવેરો માફી
કર્ણદેવ ૧લો (ઈ.સ. ૧૦૬૪-૧૦૯૪); આશાવલના ભીલ સરદાર આશા ભીલને હરાવી સાબરમતી તટે 'કર્ણાવતી નગરી' (વર્તમાન અમદાવાદ) ની સ્થાપના; કર્ણમુક્તેશ્વર મહાદેવ અને કર્ણસાગર તળાવ; કર્ણાટકના કદંબ રાજકુમારી મયણલ્લાદેવી (મીનળદેવી) સાથે વિવાહ; રાજમાતા મીનળદેવીનું પ્રજાકલ્યાણ શાસન: સોમનાથનો યાત્રાવેરો માફ કરાવ્યો (બાહુલોડ મુકામે); ધોળકામાં 'મલાવ તળાવ' ('ન્યાય જોવો હોય તો મલાવ તળાવ જુઓ') અને વિરમગામમાં 'મુનસર તળાવ' નું નિર્માણ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સિદ્ધરાજ જયસિંહ – સિદ્ધચક્રવર્તી, બર્બરક જિષ્ણુ, જૂનાગઢ વિજય (રા'ખેંગાર/રાણકદેવી), સહસ્ત્રલિંગ તળાવ અને રુદ્રમહાલય
સિદ્ધરાજ જયસિંહ (ઈ.સ. ૧૦૯૪-૧૧૪૩ - સોલંકી વંશનો સૌથી મહાન અને પ્રતાપી સમ્રાટ); બિરુદો: 'સિદ્ધચક્રવર્તી', 'ત્રિભુવનગંડ', 'બર્બરક જિષ્ણુ' (બાબરા ભૂતને વશ કર્યો), 'અવંતીનાથ' (માળવાના યશોવર્માને હરાવી); જૂનાગઢના રા'ખેંગાર સામે ૧૨ વર્ષ યુદ્ધ, ખેંગારનો વધ, રાણકદેવીનું વઢવાણ મુકામે ભોગાવો તટે સતી થવું; પાટણમાં ૧,૦૦૮ શિવાલયો ધરાવતું ભવ્ય 'સહસ્ત્રલિંગ તળાવ' (દુર્લભ સરોવરનું વિસ્તરણ) અને જસમા ઓડણ કથા; સિદ્ધપુરના રુદ્રમહાલયનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કરાવ્યું; સિંહ સંવતનો પ્રારંભ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કલિકાલસર્વજ્ઞ હેમચંદ્રાચાર્ય અને સિદ્ધ-હેમ-શબ્દાનુશાસન – પાટણમાં હાથી પર ગ્રંથયાત્રા અને જ્ઞાન ક્રાંતિ
કલિકાલસર્વજ્ઞ આચાર્ય હેમચંદ્ર (જન્મ ધંધૂકા, મૂળ નામ ચાંગદેવ, ગુરુ દેવચંદ્રસૂરિ); સિદ્ધરાજ જયસિંહની વિનંતીથી ગુજરાતી-સંસ્કૃત-પ્રાકૃત વ્યાકરણ ગ્રંથ 'સિદ્ધ-હેમ-શબ્દાનુશાસન' ની રચના (આઠ અધ્યાય); પાટણમાં 'શ્રીકર' હાથીની અંબાડી પર વ્યાકરણ ગ્રંથની ઐતિહાસિક શોભાયાત્રા (રાજા અને આચાર્ય બંને પગપાળા ચાલ્યા); અન્ય ગ્રંથો: 'દ્વાશ્રય કાવ્ય', 'અભિધાન ચિંતામણી', 'છંદોનુશાસન', 'દેશીનામમાળા'; પાટણ જ્ઞાન અને સાહિત્યનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બન્યું ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કુમારપાળ (ગુજરાતના અશોક) – જૈન ધર્મ સ્વીકાર, અહિંસા પ્રવર્તન (અમારી ઘોષણા), દારૂબંધી, જુગારબંધી અને અપુત્રિકા ધન ત્યાગ
કુમારપાળ (ઈ.સ. ૧૧૪૩-૧૧૭૩ - 'ગુજરાતના અશોક' અને 'પરમ આર્હત'); હેમચંદ્રાચાર્યના પ્રભાવથી જૈન ધર્મ અંગીકાર; સમગ્ર ગુજરાતમાં જીવહિંસા પર પ્રતિબંધ ('અમારી ઘોષણા'), શિકારબંધી, દારૂબંધી, માંસાહારબંધી અને જુગારબંધી લાગુ કરી; રાજ્ય દ્વારા નિઃસંતાન મૃત્યુ પામેલા લોકોની મિલકત જપ્ત કરવાનો કાયદો રદ કર્યો ('અપુત્રિકા ધન / રુદનનું ધન ત્યાગ'); પ્રભાસ પાટણ સોમનાથ મંદિરનો જીર્ણોદ્ધાર; પાલીતાણા, ગિરનાર અને તારંગા ખાતે ભવ્ય જૈન દેરાસરોનું નિર્માણ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સોલંકી વંશનો ઉત્તરાર્ધ અને નાયિકાદેવી – અજયપાળ, મૂળરાજ ૨જો (બાળ મૂળરાજ) અને મહમ્મદ ઘોરીનો પરાજય (૧૧૭૮)
અજયપાળ (શૈવ ધર્મ પુનઃપ્રતિષ્ઠા); બાળ મૂળરાજ / મૂળરાજ ૨જો (ઈ.સ. ૧૧૭૬-૧૧૭૮); ઈ.સ. ૧૧૭૮ માં મહમ્મદ ઘોરીનું ગુજરાત પર આક્રમણ; રાજમાતા નાયિકાદેવી (ગોવાની કદંબ રાજકુમારી) એ પોતાના નાના પુત્ર મૂળરાજ ૨જાને ખોળામાં બાંધીને આબુની તળેટીમાં 'કાસહ્રદના યુદ્ધ' (ગાદરાઘાટા) માં મહમ્મદ ઘોરીને કારમી હાર આપી ભગાડી મૂક્યો; ભીમદેવ ૨જો 'ભોળો ભીમ' (ઈ.સ. ૧૧૭૮-૧૨૪૨) અને કુતુબુદ્દીન ઐબક સામે સંઘર્ષ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વાઘેલા વંશનો ઉદય અને વીરધવલ વાઘેલા – લવણપ્રસાદ, મંત્રી વસ્તુપાળ-તેજપાળ અને સાંસ્કૃતિક યોગદાન
વ્યાઘ્રપલ્લી (વાઘેલ ગામ) ના જાગીરદાર અર્ણોરાજ અને લવણપ્રસાદ; રાણા વીરધવલ વાઘેલા દ્વારા સ્વતંત્ર વાઘેલા વંશની સ્થાપના; વીરધવલના પ્રખર મુત્સદ્દી મંત્રીઓ વસ્તુપાળ અને તેજપાળ; આબુ દેલવાડા ખાતે વિશ્વવિખ્યાત 'લૂણગવસહી' દેરાસર (દેરાણી-જેઠાણીના ગોખલા) અને ગિરનાર-શત્રુંજય પર જૈન તીર્થ સ્થાપત્યો; ખંભાત બંદરનું રક્ષણ; સાહિત્યકારો અને કવિઓને આશ્રય ('સરસ્વતી કંઠાભરણ') ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વિસલદેવ વાઘેલા, સારંગદેવ અને કર્ણદેવ વાઘેલા (કરણ ઘેલો) – અલાઉદ્દીન ખીલજી આક્રમણ (૧૨૯૯) અને હિન્દુ શાસનનો અંત
વિસલદેવ વાઘેલા (વિસનગરની સ્થાપના, ડભોઈ કિલ્લાનું સમારકામ, કવિ નાનાક અને સોમેશ્વર); અર્જુનદેવ (વેરાવળ શિલાલેખ - મુસ્લિમ નાવિક નૂરુદ્દીન ફિરોઝને મસ્જિદ બનાવવા જમીન દાન); સારંગદેવ; છેલ્લો રાજપૂત શાસક કર્ણદેવ વાઘેલા ૨જો ('કરણ ઘેલો'); મંત્રી માધવની પત્નીનું અપહરણ અને માધવ દ્વારા દિલ્હી જઈ અલાઉદ્દીન ખીલજીને ગુજરાત પર આક્રમણનું આમંત્રણ; ઈ.સ. ૧૨૯૯ માં ઉલુઘ ખાન અને નુસરત ખાનનું આક્રમણ; પાટણનું પતન, સોમનાથ લૂંટ, દેવગિરી પલાયન; ગુજરાતમાં પ્રાચીન હિન્દુ રાજપૂત શાસનનો અંત ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
દિલ્હી સલ્તનત હેઠળ ગુજરાત – અલાઉદ્દીન ખીલજી, તુઘલક વંશ, અલ્પ ખાન અને ઝફર ખાન સુબો
ઈ.સ. ૧૨૯૯ થી ૧૪૦૭ સુધી દિલ્હી સલ્તનતના સુબાગિરી શાસન: અલાઉદ્દીન ખીલજીનો સુબો અલ્પ ખાન (પાટણમાં અદીના મસ્જિદ); મુહમ્મદ બિન તુઘલકનું ગુજરાત આગમન (તઘી બળવો દબાવવા); ફિરોઝ શાહ તુઘલક; ઈ.સ. ૧૩૯૧ માં સુલતાન નસીરુદ્દીન મુહમ્મદે ઝફર ખાનને ગુજરાતના સુબા તરીકે મોકલ્યો; ૧૩૯૮ માં તૈમૂર લંગના દિલ્હી આક્રમણથી સલ્તનત નિર્બળ બની; ઝફર ખાને સ્વતંત્ર થવાનો માર્ગ મોકળો કર્યો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાત સલ્તનત સ્થાપના અને અહમદશાહ ૧લો – મુઝફ્ફર શાહ ૧લો, અમદાવાદ સ્થાપના (૧૪૧૧) અને સ્થાપત્ય વારસો
ઈ.સ. ૧૪૦૭ માં ઝફર ખાને 'મુઝફ્ફર શાહ ૧લો' નામ ધારણ કરી સ્વતંત્ર ગુજરાત સલ્તનતની સ્થાપના કરી; તેનો પૌત્ર અહમદશાહ ૧લો (ઈ.સ. ૧૪૧૧-૧૪૪૨); ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૧૪૧૧ (વિક્રમ સંવત ૧૪૬૭ / ૮૧૩ હિજરી) માં સાબરમતી નદી તટે 'અમદાવાદ' શહેરની સ્થાપના ('જબ કુત્તે પે સસ્સા આયા, તબ બાદશાહને શહર બસાયા'); ચાર અહમદ (અહમદશાહ, શેખ અહમદ ખટ્ટુ ગંજબક્ષ, મલિક અહમદ, કાઝી અહમદ); ભદ્રનો કિલ્લો, જામા મસ્જિદ, અહમદશાહ મસ્જિદ, ત્રણ દરવાજા; હિંમતનગર (અહમદનગર) ની સ્થાપના; ૧૪૧૪ માં જઝિયા વેરો દાખલ કર્યો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સુલતાન મહમૂદ બેગડો (સુલતાન મહમૂદ ૧લો) – બે ગઢ વિજય (જૂનાગઢ-પાવાગઢ), ચાંપાનેર (મહમૂદાબાદ) અને નૌકાદળ શક્તિ
સુલતાન મહમૂદ ૧લો 'બેગડો' (ઈ.સ. ૧૪૫૯-૧૫૧૧ - ગુજરાત સલ્તનતનો સૌથી શક્તિશાળી સુલતાન); 'બેગડો' નામ પડવાનું કારણ: બે અજેય ગઢ જીત્યા - જૂનાગઢ (રા'માંડલિકને હરાવી મુસ્તફાબાદ બનાવ્યું) અને પાવાગઢ (રાવળ પતઈ જયસિંહને હરાવી મહમૂદાબાદ/ચાંપાનેર વસાવ્યું); ચાંપાનેર જામા મસ્જિદ, કેવડા મસ્જિદ, નગીના મસ્જિદ (UNESCO વર્લ્ડ હેરિટેજ ૨૦૦૪); વાત્રક નદી તટે મહેમદાવાદ સ્થાપના અને ભમરિયો કૂવો; મલિક અયાઝ અને પોર્ટુગીઝો સામે દીવ-ચૌલનું નૌકા યુદ્ધ (Battle of Diu); બેગડાના ખોરાક અને ઝેર પચાવવાની લોકવાયકાઓ (બાર્બોસા અને વર્થેમાના પ્રવાસ વર્ણનો) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સુલતાન બહાદુરશાહ, પોર્ટુગીઝો સાથે સંઘર્ષ અને સલ્તનતનો અંત – દીવ સંધિ (૧૫૩૫), હુમાયુ આક્રમણ અને પતન
મુઝફ્ફર શાહ ૨જો ('સાધુ સુલતાન'); સુલતાન બહાદુરશાહ (ઈ.સ. ૧૫૨૬-૧૫૩૭); ચિત્તોડ પર આક્રમણ અને રાણી કર્ણાવતીની રાખડી કથા; મુઘલ બાદશાહ હુમાયુનું ગુજરાત પર આક્રમણ અને ચાંપાનેર કિલ્લો સર કરવો; બહાદુરશાહે પોર્ટુગીઝો સાથે દીવની સંધિ (૧૫૩૫) કરી દીવમાં કોઠી સ્થાપવાની મંજૂરી આપી; ૧૫૩૭ માં દીવના દરિયામાં પોર્ટુગીઝ ગવર્નર નૂનો દા કુન્હા દ્વારા કપટથી બહાદુરશાહની હત્યા; મુઝફ્ફર શાહ ૩જો અને સલ્તનતમાં અરાજકતા ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
મુઘલ સામ્રાજ્ય અને ગુજરાત – અકબરનો ગુજરાત વિજય (૧૫૭૨-૭૩), બુલંદ દરવાજો, ટોડરમલ મહેસૂલ પદ્ધતિ અને જહાંગીર
ઈ.સ. ૧૫૭૨-૭૩ માં મુઘલ સમ્રાટ અકબર દ્વારા મુઝફ્ફર શાહ ૩જાને હરાવી ગુજરાતને મુઘલ સામ્રાજ્યનો પ્રાંત/સુબો બનાવ્યો; અકબરે ખંભાત મુકામે પ્રથમ વખત દરિયો જોયો; ગુજરાત વિજયની યાદમાં ફતેહપુર સિક્રી ખાતે વિશ્વનો સૌથી ઊંચો 'બુલંદ દરવાજો' બનાવ્યો; રાજા ટોડરમલ દ્વારા ગુજરાતમાં જમીન મહેસૂલની નવી 'જબ્તી પદ્ધતિ' લાગુ કરી; બાદશાહ જહાંગીરનું અમદાવાદ આગમન (ધૂળિયું શહેર - 'ગર્દાબાદ' અને 'બીમારિસ્થાન' કહ્યું); શાલિમાર બાગ અને શાહીબાગ શાહજહાં દ્વારા નિર્માણ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઔરંગઝેબ, છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ અને સુરત લૂંટ – સુરત પ્રથમ લૂંટ (૧૬૬૪) અને દ્વિતીય લૂંટ (૧૬૭૦)
ઔરંગઝેબનો જન્મ દાહોદ (ગુજરાત) ખાતે થયો હતો; મુઘલ કાળમાં સુરત ભારતનું સૌથી મોટું આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપારી બંદર અને 'મક્કાનું પ્રવેશદ્વાર' (બાબ-ઉલ-મક્કા); છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ દ્વારા સુરત પર પ્રથમ ચડાઈ (જાન્યુઆરી ૧૬૬૪ - મુઘલ ગવર્નર ઇનાયત ખાન પલાયન) અને દ્વિતીય ચડાઈ (ઓક્ટોબર ૧૬૭૦); સુરતમાંથી કરોડો રૂપિયાની સંપત્તિ મેળવી મરાઠા સ્વરાજ્યનો પાયો મજબૂત કર્યો; અંગ્રેજ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની ફેક્ટરી (જ્યોર્જ ઓક્સિન્ડેન) નો પ્રતિકાર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
મરાઠા શાસન અને ગુજરાત – પેશ્વા, ગાયકવાડ વંશ, ચોથ અને સરદેશમુખી, પિલાજીરાવ અને સોનગઢ
ગુજરાતમાં મરાઠા સત્તાનો પ્રવેશ: સેનાપતિ ખાંડેરાવ દાભાડે અને દામાજીરાવ ગાયકવાડ ૧લા; પિલાજીરાવ ગાયકવાડ (વડોદરા ગાયકવાડ વંશના વાસ્તવિક સંસ્થાપક, સોનગઢ કિલ્લાને મુખ્ય મથક બનાવ્યું); ગુજરાતમાંથી પેશ્વા અને ગાયકવાડ દ્વારા 'ચોથ' (૧/૪ ભાગ) અને 'સરદેશમુખી' (૧/૧૦ ભાગ) કર ઉઘરાવવાની પ્રથા; દામાજીરાવ ૨જા દ્વારા પેશ્વા સાથે ગુજરાતની અડધોઅડધ વહેંચણી (૧૭૫૨); અમદાવાદ પર મરાઠાઓનો સંયુક્ત કબજો (૧૭૫૩) અને મુઘલ સુબાગીરીનો કાયમી અંત ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વડોદરાનું ગાયકવાડ રાજ્ય – દામાજીરાવ, ફતેહસિંહરાવ, સયાજીરાવ ૨જા અને ગાયકવાડ-પેશ્વા સંધિઓ
વડોદરા ગાયકવાડ રજવાડાનો વિકાસ: રાજધાની સોનગઢથી વડોદરા સ્થળાંતર; ફતેહસિંહરાવ ગાયકવાડ અને પ્રથમ એંગ્લો-મરાઠા યુદ્ધ; પેશ્વા બાજીરાવ ૨જાના મંત્રી ગંગાધર શાસ્ત્રીની પંઢરપુર મુકામે હત્યા (૧૮૧૫); ઈ.સ. ૧૮૦૨ માં પેશ્વા સાથે બેસિનની સંધિ અને ગાયકવાડ સાથે બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીની સહાયકારી યોજના (સબસિડિયરી એલાયન્સ); વડોદરામાં બ્રિટિશ રેસિડેન્ટની સ્થાપના ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
યુરોપિયન પ્રજાનું આગમન – પોર્ટુગીઝ (દીવ-દમણ), ડચ (વલંદાઓ), ડેનિશ, ફ્રેન્ચ અને અંગ્રેજોની સુરત ફેક્ટરી
પોર્ટુગીઝોનું દીવ, દમણ અને દાદરા નગર હવેલી પર આધિપત્ય; ઈ.સ. ૧૬૦૮ માં કેપ્ટન વિલિયમ હોકિન્સ 'હેક્ટર' જહાજ લઈને સુરત બંદરે આવ્યો (જહાંગીરના દરબારમાં મુલાકાત); ૧૬૧૨ માં સ્વાલીની લડાઈ (Battle of Swally - કેપ્ટન બેસ્ટે પોર્ટુગીઝોને હરાવ્યા); ઈ.સ. ૧૬૧૩ માં બાદશાહ જહાંગીરના શાહી ફરમાનથી અંગ્રેજોએ સુરત મુકામે ભારતમાં પોતાની પ્રથમ કાયમી વેપારી કોઠી (ફેક્ટરી) સ્થાપી; સર થોમસ રો (૧૬૧૫); સુરતમાં ડચ (વલંદા) અને ફ્રેન્ચ કોઠીઓ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
બ્રિટિશ સત્તાનો વિસ્તાર – ૧૮૧૭-૧૮૧૮ પેશ્વા પતન, ગુજરાતમાં બ્રિટિશ જિલ્લાઓ અને એજન્સી વહીવટ
૧૮૧૭-૧૮ માં ત્રીજા એંગ્લો-મરાઠા યુદ્ધમાં પેશ્વા બાજીરાવ ૨જાનો પરાજય અને પેશ્વાઈનો અંત; પેશ્વા હસ્તકના તમામ ગુજરાતી પ્રદેશો (અમદાવાદ, ભરૂચ, સુરત, ખેડા, પંચમહાલ) બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની હસ્તક મુંબઈ પ્રેસિડેન્સી (Bombay Presidency) માં ભળ્યા; સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના રજવાડાઓ પર પોલિટિકલ એજન્સીઓ (કાઠિયાવાડ પોલિટિકલ એજન્સી, મહીકાંઠા, બનાસકાંઠા, રેવાકાંઠા એજન્સી) દ્વારા નિયંત્રણ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
૧૮૫૭ નો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ અને ગુજરાત – અમદાવાદ, આણંદ (ગરબડદાસ મુખી), ચાંદુપ, પાટણ અને છોટાઉદેપુર
૧૮૫૭ ના વિપ્લવની ગુજરાતમાં શરૂઆત: જૂન ૧૮૫૭ માં અમદાવાદ ૭મી દેશી પાયદળ ટુકડી; આણંદના મુખી ગરબડદાસ પટેલ, માલાજી જોશી, કૃષ્ણદાસ દવે અને ૧૦ દેશભક્તોનું બલિદાન (ખાનપુર); ચાંદુપ (સાબરકાંઠા) ના ઠાકોર સૂરજમલજીનો વિદ્રોહ; પાટણ, વિજાપુર, ખેડા, દાહોદ અને ગોધરામાં સંગ્રામ; તાત્યા ટોપેનું પંચમહાલ અને છોટાઉદેપુર આગમન; ભરૂચમાં સૈયદ મુરાદ અલીનો વિદ્રોહ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
૧૮૫૭ સંગ્રામમાં ઓખા મંડળ અને આદિવાસી શૌર્ય – વાઘેર વિદ્રોહ (જોધા માણેક, મૂળુ માણેક), રૂપસિંહ નાયક અને નાયકડા વિદ્રોહ
ઓખામંડળ (દ્વારકા-બેટ દ્વારકા) ના વાઘેરોનો ઐતિહાસિક સંગ્રામ: જોધા માણેક અને મૂળુ માણેકનું અપ્રતિમ શૌર્ય, બેટ દ્વારકા કિલ્લાનું સંરક્ષણ; વાઘેર મહિલાઓએ ભીંજવેલા ગાદલા વડે તોપગોળા ઝીલી લીધા; પંચમહાલ-દાહોદમાં રૂપસિંહ નાયક, ગલિયા નાયક અને જોરિયા પરમેશ્વરનો 'નાયકડા આદિવાસી વિદ્રોહ'; ભીલ જનજાતિનો સંગ્રામ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
૧૯મી સદીનું નવજાગરણ અને સુધારા આંદોલન – દુર્ગારામ મહેતા, કવિ નર્મદ, દલપતરામ, કરસનદાસ મૂળજી અને મહારાજ લાયબલ કેસ
દુર્ગારામ મહેતાજી (માનવ ધર્મ સભા સુરત ૧૮૪૪, પુસ્તક પ્રચારક મંડળી); કવિ નર્મદ ('ડાંડિયો' પાક્ષિક ૧૮૬૪, 'સૌ ચલો જીતવા જંગ', વિધવા વિવાહ સમર્થન, પ્રથમ આત્મકથા 'મારી હકીકત'); કવિ દલપતરામ (ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી ૧૮૪૮ - એલેક્ઝાન્ડર ફાર્બસ સાથે, 'બુદ્ધિપ્રકાશ' સામાયિક); કરસનદાસ મૂળજી ('સત્યપ્રકાશ' સામાયિક, ૧૮૬૨ નો ઐતિહાસિક 'મહારાજ લાયબલ કેસ' માં વિજય); ભોળાનાથ સારાભાઈ અને પ્રાર્થના સમાજ; ગુજરાત વિદ્યાસભા ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ૩જા – વડોદરાનો સુવર્ણ કાળ, મફત-ફરજિયાત શિક્ષણ (૧૮૯૩/૧૯૦૬), લાઈબ્રેરી નેટવર્ક અને સુધારાઓ
મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ૩જા (ઈ.સ. ૧૮૭૫-૧૯૩૯ - પ્રજાત્સલ રાજવી); ભારતમાં સૌપ્રથમ વખત અમરેલી (૧૮૯૩) અને સમગ્ર વડોદરા રાજ્યમાં (૧૯૦૬) પ્રાથમિક શિક્ષણ મફત અને ફરજિયાત બનાવ્યું; ડબલ્યુ.એ. બોર્ડનના સહયોગથી ભારતનું પ્રથમ રાજ્યવ્યાપી મફત જાહેર પુસ્તકાલય નેટવર્ક (સેન્ટ્રલ લાઈબ્રેરી વડોદરા); ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરને વિદેશ ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે શિષ્યવૃત્તિ; બાલ્યવિવાહ પ્રતિબંધ ધારો, કન્યા કેળવણી, અસ્પૃશ્યતા નિવારણ; બેંક ઓફ બરોડા (૧૯૦૮) અને કલાભવનની સ્થાપના ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતમાં સશસ્ત્ર ક્રાંતિકારી ચળવળ – શ્રી અરવિંદ ઘોષ (ભવાની મંદિર), બારિન્દ્ર ઘોષ, ગંગનાથ વિદ્યાલય અને શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા
શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા (માંડવી, કચ્છ - લંડનમાં 'ઈન્ડિયા હાઉસ' ૧૯૦૫, 'ધ ઈન્ડિયન સોશિયોલોજિસ્ટ' મુખપત્ર, ઈન્ડિયન હોમરૂલ સોસાયટી); મેડમ ભીખાઈજી કામા (જર્મનીના સ્ટટગાર્ટ ખાતે ૧૯૦૭ માં ભારતનો પ્રથમ ત્રિરંગો રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવ્યો); શ્રી અરવિંદ ઘોષ (વડોદરામાં સશસ્ત્ર ક્રાંતિની યોજના, 'ભવાની મંદિર' પુસ્તિકા ૧૯૦૫); બારિન્દ્ર ઘોષ અને છોટુભાઈ પુરાણી, અંબુભાઈ પુરાણી (ગુજરાતમાં વ્યાયામ શાળાઓ અને અખાડા પ્રવૃત્તિ); ચાંદોદ-કરનાળી પાસે ગંગનાથ ભારતીય વિદ્યાલય; નરસિંહભાઈ પટેલ (સાધલી - 'દેશી દેશી ઔષધિઓ / બોમ્બ બનાવવાની રીત' પુસ્તિકા); અમદાવાદમાં વાઈસરોય લોર્ડ મિન્ટો પર બોમ્બ ફેંકવાની ઘટના (૧૯૦૯ - રાયપુર દરવાજા, મોહનલાલ પંડ્યા) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગાંધીજીનું આગમન અને પ્રારંભિક સત્યાગ્રહો – કોચરબ/સાબરમતી આશ્રમ, ખેડા સત્યાગ્રહ (૧૯૧૮) અને અમદાવાદ મિલ મજૂર આંદોલન
૯ જાન્યુઆરી ૧૯૧૫ ગાંધીજીનું દક્ષિણ આફ્રિકાથી ભારત આગમન (પ્રવાસી ભારતીય દિવસ); ૨૫ મે ૧૯૧૫ કોચરબ આશ્રમ (જીવનલાલ બેરિસ્ટરનો બંગલો) અને ૧૯૧૭ માં સાબરમતી આશ્રમ (હરિજન આશ્રમ) સ્થાપના; અમદાવાદ મિલ મજૂર આંદોલન (ફેબ્રુઆરી-માર્ચ ૧૯૧૮ - પ્લેગ બોનસ ૩૫% વધારો, ગાંધીજીનું ભારતમાં પ્રથમ આમરણ ઉપવાસ, અનુસૂયાબેન સારાભાઈ); ખેડા સત્યાગ્રહ (૧૯૧૮ - અતિવૃષ્ટિ/દુષ્કાળ છતાં મહેસૂલ માફી ન મળતાં ગાંધીજી અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલનો પ્રથમ સંયુક્ત સત્યાગ્રહ, મોહનલાલ પંડ્યા 'ડુંગળી ચોર'); ૧૯૨૦ માં ગૂજરાત વિદ્યાપીઠની સ્થાપના ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
રાષ્ટ્રીય સત્યાગ્રહો અને સરદાર પટેલ – બોરસદ સત્યાગ્રહ (બાબર દેવા), બારડોલી સત્યાગ્રહ (૧૯૨૮), દાંડી કૂચ (૧૯૩૦) અને ધરાસણા
બોરસદ સત્યાગ્રહ (૧૯૨૩ - બાબર દેવા બહારવટિયાના નામે લાદેલો 'હૈડિયા વેરો' રદ કરાવ્યો); બારડોલી સત્યાગ્રહ (૧૯૨૮ - મહેસૂલમાં ૨૨% વધારા સામે, સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલનું નેતૃત્વ, બારડોલીની મહિલાઓ દ્વારા વલ્લભભાઈને 'સરદાર' નું બિરુદ); ઐતિહાસિક દાંડી કૂચ (૧૨ માર્ચ ૧૯૩૦ સાબરમતી આશ્રમથી ૭૮ સાથીઓ સાથે પ્રસ્થાન, ૨૪૧ માઈલ/૩૮૫ કિમી, ૬ એપ્રિલ ૧૯૩૦ દાંડી મુકામે મીઠાના કાયદાનો ભંગ - 'મેંને નમક કા કાનૂન તોડ દિયા'); ધરાસણા મીઠા સત્યાગ્રહ (સરમિષ્ઠાબેન, અબ્બાસ તૈયબજી, સરોજિની નાયડુ); ૧૯૪૨ હિન્દ છોડો આંદોલન (વિનોદ કિનારીવાલાનું ખાડિયામાં શહીદ થવું) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
Test Configuration
Practice Rules & Customizer
Test Configuration
Practice Rules & CustomizerFrequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for Gujarat History (ગુજરાતનો ઇતિહાસ)