General Science (સામાન્ય વિજ્ઞાન) Test Series
દૈનિક જીવનમાં રસાયણ અને જીવવિજ્ઞાનના વ્યવહારુ પ્રશ્નો
દૂધમાંથી દહીં બનવું (લેક્ટોબેસિલસ), લોહી લાલ દેખાવું, ડુંગળી કાપતાં આંસુ આવવા (સલ્ફર), કાપેલા સફરજનનું કાળું પડવું, કીડી કરડતાં બળતરા (ફોર્મિક એસિડ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
એકમો, માપન પદ્ધતિઓ (SI Units) અને ભૌતિક રાશિઓ
મૂળભૂત અને સાધિત ભૌતિક રાશિઓ, SI એકમો, માપન સાધનો (બેરોમીટર, એનિમોમીટર, હાઇગ્રોમીટર, લેક્ટોમીટર, ગેલ્વેનોમીટર) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગતિના નિયમો, બળ, ઘર્ષણ અને ન્યૂટનના ગતિશાસ્ત્રના નિયમો
ન્યૂટનના ગતિના ૩ નિયમો, જડત્વ, વેગમાન સંરક્ષણ, પ્રવેગ, કેન્દ્રગામી/કેન્દ્રોત્સારી બળ, ઘર્ષણ બળ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુરુત્વાકર્ષણ (Gravitation), ઉપગ્રહોની ગતિ અને પલાયન વેગ
ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક નિયમ, ગુરુત્વપ્રવેગ 'g' માં ફેરફાર, કેપ્લરના ગ્રહોની ગતિના નિયમો, પલાયન વેગ (૧૧.૨ કિમી/સે), ભ્રમણકક્ષા ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કાર્ય, ઊર્જા, પાવર અને ઊર્જા સંરક્ષણનો નિયમ
કાર્યની વ્યાખ્યા, ગતિ ઊર્જા, સ્થિતિ ઊર્જા, પાવર (વોટ, હોર્સપાવર ૭૪૬ W), યાંત્રિક ઊર્જા સંરક્ષણ, ઊર્જા રૂપાંતરણ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
દબાણ, ઘનતા, આર્કીમિડીઝનો સિદ્ધાંત અને પાસ્કલનો નિયમ
દબાણ (પાસ્કલ), પૃષ્ઠતાણ (Surface Tension), સ્નિગ્ધતા, પ્લાવક બળ, આર્કીમિડીઝ સિદ્ધાંત, સાપેક્ષ ઘનતા, હાઇડ્રોલિક લિફ્ટ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ઉષ્મા (Heat), તાપમાન (Temperature) અને થર્મોડાયનેમિક્સ
તાપમાન સ્કેલ (સેલ્સિયસ, ફેરનહીટ, કેલ્વિન), ઉષ્મા પ્રસરણ (વહન, નયન, વિકિરણ), વિશિષ્ટ ઉષ્મા, ગુપ્ત ઉષ્મા, થર્મોસ ફ્લાસ્ક ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
તરંગો (Waves) અને ધ્વનિ (Sound) – આવૃત્તિ, પ્રતિધ્વનિ અને સોનાર
યાંત્રિક/બિન-યાંત્રિક તરંગો, ધ્વનિની ઝડપ, શ્રાવ્ય/અશ્રાવ્ય/પરાશ્રાવ્ય (અલ્ટ્રાસાઉન્ડ), પ્રતિધ્વનિ (Echo), સોનાર (SONAR), ડોપ્લર અસર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પ્રકાશ (Light) – પરાવર્તન, વક્રીભવન, અરીસા અને લેન્સ
પ્રકાશનો વેગ, સમતલ/અંતર્ગોળ/બહિર્ગોળ અરીસા, લેન્સના પ્રકારો, કેન્દ્રલંબાઈ, પાવર (ડાયોપ્ટર), દ્રષ્ટિની ખામીઓ (લઘુદ્રષ્ટિ, ગુરુદ્રષ્ટિ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પ્રકાશનું વિભાજન, પ્રકીર્ણન, પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન અને માનવ આંખ
પ્રિઝમ, મેઘધનુષ્ય (સુરેખ/વળાંક), પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન (હીરાનું ચમકવું, મરીચિકા, ઓપ્ટિકલ ફાઈબર), ટીંડલ અસર, આકાશનો વાદળી રંગ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વિદ્યુત પ્રવાહ (Electricity) – ઓહ્મનો નિયમ, પરિપથ, ચુંબકત્વ અને વિદ્યુત ઉપકરણો
વિદ્યુતભાર, વોલ્ટેજ, ઓહ્મનો નિયમ (V=IR), અવરોધોનું શ્રેણી/સમાંતર જોડાણ, ઇલેક્ટ્રિક ફ્યુઝ, ચુંબકીય ક્ષેત્ર, ફેરાડેનો નિયમ, ટ્રાન્સફોર્મર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
અણુ ભૌતિકશાસ્ત્ર (Atomic & Nuclear Physics) – રેડિયોએક્ટિવિટી, ફિશન અને ફ્યુઝન
અણુ માળખું, આલ્ફા-બીટા-ગામા વિકિરણો, અર્ધ-આયુષ્ય, ન્યુક્લિયર ફિશન (વિખંડન - પરમાણુ બોમ્બ/રિએક્ટર), ન્યુક્લિયર ફ્યુઝન (સંલયન - સૂર્ય/હાઈડ્રોજન બોમ્બ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
દ્રવ્યની અવસ્થાઓ, તત્વો, સંયોજનો અને મિશ્રણો
દ્રવ્યની ૫ અવસ્થાઓ (ઘન, પ્રવાહી, વાયુ, પ્લાઝ્મા, બોઝ-આઈન્સ્ટાઈન કન્ડેન્સેટ), ઉત્પાતન (Sublimation), ભૌતિક અને રાસાયણિક ફેરફારો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પરમાણુ બંધારણ, આઇસોટોપ્સ, આઇસોબાર્સ અને સંયોજકતા (Valency)
પરમાણુ ઘટકો (ઇલેક્ટ્રોન, પ્રોટોન, ન્યુટ્રોન - શોધકર્તાઓ), થોમસન/રધરફોર્ડ/બોહ્ર મોડેલ, પરમાણુ ક્રમાંક/ભારાંક, સમસ્થાનિકો (Isotopes) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
આવર્ત કોષ્ટક (Periodic Table) – વર્ગીકરણ, ધાતુઓ અને અધાતુઓ
મેન્ડેલીવનું આવર્ત કોષ્ટક, મોસ્લેનું આધુનિક આવર્ત કોષ્ટક (૧૧૮ તત્વો), આલ્કલી ધાતુઓ, હેલોજન, નિષ્ક્રિય વાયુઓ (નોબલ ગેસ), ધાતુ-અધાતુ ગુણધર્મો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
એસિડ, બેઇઝ અને ક્ષાર (Acids, Bases & Salts) – pH સ્કેલ અને સૂચકો
એસિડ-બેઇઝ સિદ્ધાંતો, pH સ્કેલ (૦-૧૪), કુદરતી એસિડ (સાઇટ્રિક, ટાર્ટરિક, ફોર્મિક, લેક્ટિક), દૈનિક જીવનમાં pH, ક્ષારો (ખાવાનો સોડા, ધોવાનો સોડા, પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ધાતુ કર્મવિધિ (Metallurgy), કાચી ધાતુઓ (Ores) અને મિશ્ર ધાતુઓ (Alloys)
મુખ્ય ધાતુઓ અને કાચી ધાતુઓ (બોક્સાઇટ, હેમેટાઇટ, સિન્નાબાર, ગલેના), મિશ્ર ધાતુઓ (પિત્તળ, કાંસું, સ્ટેનલેસ સ્ટીલ, જર્મન સિલ્વર, સોલ્ડર), ક્ષારણ/કાટ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કાર્બન અને તેના સંયોજનો – અપરરૂપો (હીરો, ગ્રેફાઇટ, ફુલરીન) અને હાઇડ્રોકાર્બન
કાર્બનના બહુરૂપો/અપરરૂપો (હીરો, ગ્રેફાઇટ, બકમિનિસ્ટર ફુલરીન, ગ્રેફીન), હાઇડ્રોકાર્બન (આલ્કેન, આલ્કીન, આલ્કાઇન), ક્રિયાશીલ સમૂહો, સાબુ અને ડિટર્જન્ટ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ, ઉદ્દીપકો (Catalysts) અને રેડોક્સ પ્રક્રિયાઓ
સંયોગીકરણ, વિઘટન, વિસ્થાપન, ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન (રેડોક્સ), ઉષ્માક્ષેપક/ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયાઓ, ઉદ્દીપકો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
દૈનિક જીવનમાં રસાયણ વિજ્ઞાન – ખાતરો, પોલિમર, કાચ, સિમેન્ટ અને વિસ્ફોટકો
પ્લાસ્ટિક અને પોલિમર (બેકેલાઇટ, ટેફલોન, પીવીસી, નાયલોન), ખાતરો (યુરિયા NPK), વિસ્ફોટકો (TNT, RDX, ડાયનામાઇટ), કાચ, સાબુ, દવાઓ (એન્ટિબાયોટિક્સ, એનાલજેસિક્સ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સજીવ સૃષ્ટિનું વર્ગીકરણ (Classification of Living Organisms) – ૫ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ
વ્હાઇટેકરનું ૫ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ (મોનેરા, પ્રોટિસ્ટા, ફૂગ, વનસ્પતિ, પ્રાણી), દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ (કેરોલસ લિનિયસ), સજીવોના વૈજ્ઞાનિક નામો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કોષ વિજ્ઞાન (Cytology) – કોષરચના, અંગિકાઓ (કણાભસૂત્ર, હરિતકણ, ગોલ્ગીકાય) અને કોષ વિભાજન
કોષની શોધ (રોબર્ટ હૂક), વનસ્પતિ અને પ્રાણી કોષનો તફાવત, કોષ અંગિકાઓ (કણાભસૂત્ર - પાવરહાઉસ, લાયસોઝોમ - આત્મઘાતી કોથળી, રીબોઝોમ), સમભાજન અને અર્ધીકરણ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વનસ્પતિ પેશીઓ અને પ્રાણી પેશીઓ (Plant & Animal Tissues)
વનસ્પતિ પેશીઓ (વર્ધનશીલ પેશી, સ્થાયી પેશી, જલવાહક ઝાયલેમ, અન્નવાહક ફ્લોએમ); પ્રાણી પેશીઓ (અધિચ્છદીય, સંયોજક - રુધિર, અસ્થિ, કાસ્થિ; સ્નાયુ અને ચેતા પેશી) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વનસ્પતિ શરીરક્રિયા વિજ્ઞાન – પ્રકાશસંશ્લેષણ, બાષ્પોત્સર્જન અને વનસ્પતિ હોર્મોન્સ
પ્રકાશસંશ્લેષણ પ્રક્રિયા (ક્લોરોફિલ, પ્રકાશ/અંધકાર પ્રક્રિયા), બાષ્પોત્સર્જન, વનસ્પતિ હોર્મોન્સ (ઓક્ઝિન, જીબ્રેલીન, સાયટોકાઇનિન, એબ્સીસિક એસિડ, ઇથિલિન - ફળો પકવવા) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વનસ્પતિમાં પ્રજનન, પરાગનયન, ફળ-બીજ નિર્માણ અને વનસ્પતિ રોગો
વાનસ્પતિક પ્રજનન, લિંગી પ્રજનન, સ્વ-પરાગનયન અને પર-પરાગનયન, ફળોના પ્રકારો, મુખ્ય વનસ્પતિ રોગો (ટિક્કા, રસ્ટ, બ્લાઇટ, મોઝેઇક) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માનવ પાચનતંત્ર (Digestive System) – અંગો, ઉત્સેચકો અને પાચન પ્રક્રિયા
મુખગુહા, દાંત (પ્રકારો), જઠર (HCl, પેપ્સિન), નાનું આંતરડું, મોટું આંતરડું, યકૃત (પિત્તરસ - લિવર), સ્વાદુપિંડ (ઇન્સ્યુલિન, ટ્રીપ્સિન, એમાયલેઝ), પાચક ઉત્સેચકો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માનવ શ્વસનતંત્ર (Respiratory System) – શ્વાસોચ્છવાસ, ફેફસાં અને વાયુ વિનિમય
શ્વસન માર્ગ, ફેફસાં (વાયુકોષ્ઠો), વાયુ વિનિમય (ઓક્સિજન અને CO2 વહન), જારક અને અજારક શ્વસન, એટીપી (ATP), શ્વસન દર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
રુધિરાભિસરણ તંત્ર (Circulatory System) – હૃદય, રક્તવાહિનીઓ અને બ્લડ પ્રેશર
હૃદયની રચના (૪ ખંડો - કર્ણક, ક્ષેપક), વાલ્વ, પેસમેકર (SA નોડ), ધમની અને શિરાનો તફાવત, બેવડું પરિવહન, બ્લડ પ્રેશર (૧૨૦/૮૦ mmHg - સ્ફિગ્મોમેનોમીટર), ECG ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
રક્ત (Blood) – રક્તકણો (RBC, WBC, પ્લેટલેટ્સ), બ્લડ ગ્રુપ્સ અને Rh ફેક્ટર
રક્તરસ (પ્લાઝ્મા), રક્તકણો (RBC - હિમોગ્લોબિન, આયુષ્ય ૧૨૦ દિવસ; WBC - રોગપ્રતિકારક શ્વેતકણો; ત્રાકકણો - લોહી ગંઠાવાની ક્રિયા); બ્લડ ગ્રુપ્સ (A, B, AB, O - કાર્લ લેન્ડસ્ટીનર), સર્વગ્રાહી (AB+) અને સર્વદાતા (O-), Rh ફેક્ટર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માનવ ઉત્સર્જન તંત્ર (Excretory System) – કિડની, નેફ્રોન અને ડાયાલિસિસ
મૂત્રપિંડ (કિડની), રચનાત્મક એકમ નેફ્રોન (Nephron), મૂત્ર નિર્માણ પ્રક્રિયા, યુરિયા/યુરિક એસિડ ઉત્સર્જન, કિડની સ્ટોન (કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટ), ડાયાલિસિસ (હીમોડાયાલિસિસ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માનવ ચેતાતંત્ર (Nervous System) – મગજ, કરોડરજ્જુ અને પરાવર્તી ક્રિયા
મગજના ભાગો (અગ્ર મગજ - સેરેબ્રમ યાદશક્તિ/બુદ્ધિ, મધ્ય મગજ, પશ્ચ મગજ - સેરેબેલમ સમતુલન, મેડ્યુલા હૃદય/શ્વસન નિયંત્રણ), કરોડરજ્જુ, પરાવર્તી ક્રિયા (Reflex Action), ચેતાકોષ (Neuron) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
અંતઃસ્ત્રાવી તંત્ર (Endocrine System) – અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ અને હોર્મોન્સ
પિચ્યુઇટરી ગ્રંથિ (માસ્ટર ગ્લેન્ડ - ગ્રોથ હોર્મોન), થાઇરોઇડ (થાઇરોક્સિન - ગોઇટર રોગ), એડ્રિનલ (કટોકટી સમયનો હોર્મોન - એડ્રેનાલિન), સ્વાદુપિંડ (ઇન્સ્યુલિન - ડાયાબિટીસ), જાતીય હોર્મોન્સ (ટેસ્ટોસ્ટેરોન, એસ્ટ્રોજન) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માનવ કંકાલતંત્ર (Skeletal System) – હાડકાં, સાંધા અને સ્નાયુઓ
માનવ શરીરના ૨૦૬ હાડકાં (ખોપરી, પાંસળી, કરોડસ્તંભ), સૌથી મોટું હાડકું (ફીમર - સાથળ), સૌથી નાનું હાડકું (સ્ટેપિસ - કાન), સાંધાના પ્રકારો (ઉલૂખલ, મિજાગરા), અસ્થિબંધ (લિગામેન્ટ) અને સ્નાયુબંધ (ટેન્ડન) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માનવ પ્રજનન તંત્ર, ગર્ભાવસ્થા અને આનુવંશિકતા (Genetics) – મેન્ડેલના નિયમો
નર અને માદા પ્રજનન અંગો, ફલન, આનુવંશિકતાના નિયમો (ગ્રેગોર મેન્ડેલ), રંગસૂત્રો (૪૬ / ૨૩ જોડી, લિંગ નિશ્ચયન XX અને XY), DNA (ડબલ હેલિક્સ - વોટ્સન અને ક્રિક) અને RNA ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પોષક તત્વો – કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ, પ્રોટીન, ચરબી, વિટામિન્સ અને ખનિજ ક્ષારો
કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને ચરબી (ઊર્જા સ્ત્રોત), પ્રોટીન (શરીર નિર્માણ - ક્વાશિઓરકોર/મરાસ્મસ), વિટામિન્સ (A-રતાંધળાપણું, B-બેરીબેરી, C-સ્કર્વી, D-રિકેટ્સ, E-પ્રજનન ક્ષમતા, K-રક્ત ગંઠાવા); ખનિજો (આયર્ન-એનિમિયા, આયોડિન-ગોઇટર, કેલ્શિયમ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
માનવ રોગો (Human Diseases) – વાયરસજન્ય, બેક્ટેરિયાજન્ય, ફૂગજન્ય અને પ્રજીવજન્ય રોગો
વાયરસ રોગો (પોલિયો, એઇડ્સ, રેબીઝ, ડેન્ગ્યુ, ચિકનગુનિયા, કોવિડ, અછબડા); બેક્ટેરિયા રોગો (ટીબી, કોલેરા, ટાઇફોઇડ, પ્લેગ, ધનુર, ડિપ્થેરિયા); પ્રજીવ રોગો (મેલેરિયા - પ્લાઝમોડિયમ એનોફિલિસ, અમીબિયાસિસ); ફૂગજન્ય રોગો (દાદર, ખસ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
રોગપ્રતિકારકતા (Immunity), રસીકરણ (Vaccination) અને પ્રમુખ વૈજ્ઞાનિક શોધો
રોગપ્રતિકારક તંત્ર (ઇમ્યુનિટી), એન્ટિબોડી અને એન્ટિજેન, રસીઓની શોધ (એડવર્ડ જેનર - શીતળા રસી, લૂઈ પાશ્ચર - રેબીઝ/પાશ્ચરાઇઝેશન, એલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગ - પેનિસિલિન, સાલ્ક - પોલિયો રસી); રાષ્ટ્રીય રસીકરણ કાર્યક્રમ (મિશન ઇન્દ્રધનુષ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
જૈવવિવિધતા, પર્યાવરણીય વિજ્ઞાન અને પ્રદૂષણનું વિજ્ઞાન
ઇકોસિસ્ટમ, આહાર શૃંખલા/જાળ, ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ (CO2, મિથેન), એસિડ વર્ષા (SO2, NO2), ઓઝોન સ્તર ક્ષયન (CFCs), બાયોમેગ્નિફિકેશન, BOD/COD ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વિજ્ઞાનની પ્રમુખ શાખાઓ, અભ્યાસો અને વૈજ્ઞાનિક સાધનો
વિજ્ઞાનની શાખાઓ (એન્ટોમોલોજી, ઓર્નિથોલોજી, માયકોલોજી, વાયરોલોજી, પેડ્રોલોજી, ઓન્કોલોજી, હાઇડ્રોપોનિક્સ); વૈજ્ઞાનિક સાધનો અને ઉપયોગો (ઓડિયોમીટર, રડાર, અલ્ટીમીટર, સ્ટેથોસ્કોપ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પ્રમુખ ભારતીય અને વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિકો અને તેમનું યોગદાન
સી.વી. રામન (રામન અસર ૧૯૩૦ નોબેલ), હોમી ભાભા (ભારતીય અણુ કાર્યક્રમ), જગદીશચંદ્ર બોઝ (ક્રેસ્કોગ્રાફ), શ્રીનિવાસ રામાનુજન, વિક્રમ સારાભાઈ, એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ, આઈન્સ્ટાઈન, ન્યૂટન, મેરી ક્યુરી, ડાર્વિન ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
દૈનિક જીવનમાં ભૌતિક વિજ્ઞાન અને કુદરતી ઘટનાઓના વૈજ્ઞાનિક કારણો
તારાઓનું ટમટમવું, સૂર્યોદય-સૂર્યાસ્ત સમયે લાલાશ, સાબુના પરપોટામાં રંગો, ઊંચાઈ પર શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, પ્રેશર કૂકરમાં રસોઈ ઝડપથી થવી, પાણીનું અસંગત વિસ્તરણ (૪°C) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
જનરલ સાયન્સ કન્સેપ્ટ મોક ટેસ્ટ ૧ – ભૌતિક અને રસાયણ વિજ્ઞાન (GPSC/CCE લેવલ)
GPSC Class 1-2 અને CCE પેટર્ન મુજબ ભૌતિક વિજ્ઞાન અને રસાયણ વિજ્ઞાનના સિદ્ધાંતો, સૂત્રો, નિયમો અને પ્રાયોગિક વિશ્લેષણના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
જનરલ સાયન્સ ગ્રાન્ડ માસ્ટર મોક ટેસ્ટ ૨ – સંપૂર્ણ સામાન્ય વિજ્ઞાન (Full Syllabus)
સામાન્ય વિજ્ઞાન (ભૌતિક, રસાયણ, વનસ્પતિ અને પ્રાણી વિજ્ઞાન, માનવ શરીરતંત્ર અને રોગો) ના સમગ્ર અભ્યાસક્રમમાંથી GPSC/CCE કક્ષાના ૧૦૦ સર્વગ્રાહી પ્રશ્નો.
Test Configuration
Practice Rules & Customizer
Test Configuration
Practice Rules & CustomizerFrequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for General Science (સામાન્ય વિજ્ઞાન)