Gujarat Economy (ગુજરાતનું અર્થતંત્ર) MCQ Question Banks
Showing 43 curated MCQ test series question papers with authentic offline exam formatting.
ગુજરાતમાં સિમેન્ટ, કાગળ, પ્લાસ્ટિક, જહાજ ભાંગવાનો ઉદ્યોગ (Alang Ship Breaking) અને સ્ટીલ
૧. અલંગ-સોસિયા શિપ બ્રેકિંગ યાર્ડ (Alang - ભાવનગર જિલ્લો: વિશ્વનું સૌથી મોટું જહાજ ભાંગવાનું રિસાયકલિંગ યાર્ડ, ૧૫૦+ પ્લોટ, વિશ્વના ૫૦%+ નિવૃત્ત વ્યાપારી જહાજોનું રિસાયકલિંગ, હોંગકોંગ કન્વેન્શન HKC ગ્રીન શિપ રિસાયકલિંગ ધોરણો, દેશને લાખો ટન રિ-રોલેબલ સ્ટીલ પૂરો પાડે છે); ૨. સ્ટીલ અને હેવી મેટલ: હજીરા સુરત (આર્સેલર મિત્તલ નિપ્પોન સ્ટીલ AM/NS ઇન્ડિયા - ભારતનો સૌથી મોટો સિંગલ લોકેશન સ્ટીલ પ્લાન્ટ, લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો L&T હેવી એન્જિનિયરિંગ અને આર્મર્ડ સિસ્ટમ્સ K9 વજ્ર ટેન્ક નિર્માણ); ૩. સિમેન્ટ ઉદ્યોગ (૧૯૧૪ પોરબંદર ભારતનો પ્રથમ સફળ પ્લાન્ટ, દ્વારકા, સિદસર, અમરેલી અલ્ટ્રાટેક/અંબુજા/હાથી સિમેન્ટ); ૪. પ્લાસ્ટિક અને પેકેજિંગ ઉદ્યોગ (વાપી, અંકલેશ્વર, દમણ સરહદ); ૫. કાગળ ઉદ્યોગ (સેન્ટ્રલ પલ્પ મિલ્સ સોનગઢ તાપી, વાપી) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
GIFT City (ગુજરાત ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સ ટેક-સિટી) – IFSC, બુલીયન એક્સચેન્જ અને વૈશ્વિક બેંકિંગ
ગિફ્ટ સિટી (GIFT City - ગાંધીનગર, સાબરમતી નદી કાંઠે ૮૮૬ એકરમાં ભારતનું પ્રથમ ઓપરેશનલ ગ્રીનફિલ્ડ સ્માર્ટ સિટી અને ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર IFSC); IFSCA (ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર્સ ઓથોરિટી એક્ટ ૨૦૧૯ - એકીકૃત નાણાકીય નિયમનકાર સંસ્થા, પ્રથમ ચેરમેન ઇન્જેતી શ્રીનિવાસ); IIBX (ઇન્ડિયા ઇન્ટરનેશનલ બુલીયન એક્સચેન્જ - ભારતનું પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય ગોલ્ડ એક્સચેન્જ); ઇન્ડિયા INX (ઇન્ડિયા ઇન્ટરનેશનલ એક્સચેન્જ - BSE નું પેટા એક્સચેન્જ) અને NSE IFSC; ગિફ્ટ નિફ્ટી (Gift Nifty - સિંગાપોર એક્સચેન્જ SGX નિફ્ટી ગિફ્ટ સિટીમાં સ્થળાંતરિત); આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકોની IFSC શાખાઓ, વૈશ્વિક ફિનટેક હબ, ગૂગલ/આઈબીએમ ગ્લોબલ ફિનટેક સેન્ટર, ઓસ્ટ્રેલિયાની ડીકિન (Deakin) અને વોલોન્ગોંગ યુનિવર્સિટીના પ્રથમ વિદેશી કેમ્પસ; યુટિલિટી ટનલ, ડિસ્ટ્રિક્ટ કૂલિંગ સિસ્ટમ અને ઓટોમેટેડ વેસ્ટ કલેક્શન ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
Dholera SIR (ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન) અને DMIC (દિલ્હી-મુંબઈ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર)
ધોલેરા SIR (Dholera Special Investment Region - અમદાવાદ જિલ્લો, ભાલ પ્રદેશ: ૯૨૦ ચો.કિમી વિસ્તાર - શાંઘાઈ કરતાં મોટું, ભારતનું પ્રથમ અને સૌથી મોટું પ્લેટિનમ-રેટેડ ગ્રીનફિલ્ડ ઔદ્યોગિક સ્માર્ટ સિટી); ગુજરાત સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન એક્ટ ૨૦૦૯ (SIR Act); DMIC (દિલ્હી-મુંબઈ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર - ૧,૫૦૪ કિમી, જાપાન સહયોગ, ગુજરાતમાંથી સૌથી વધુ ૩૮% લંબાઈ પસાર થાય છે); ધોલેરા સેમિકન્ડક્ટર હબ (ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને તાઇવાનની પાવરચિપ PSMC દ્વારા ₹૯૧,૦૦૦ કરોડના ખર્ચે ભારતની પ્રથમ કોમર્શિયલ સેમિકન્ડક્ટર ફેબ્રીકેશન ફેબ સ્થાપના); ધોલેરા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (નવગામ); ભીમનાથ-ધોલેરા બ્રોડગેજ રેલવે; અમદાવાદ-ધોલેરા ૬-લેન એક્સપ્રેસવે અને ૪,૪૦૦ MW અલ્ટ્રા મેગા સોલાર પાર્ક ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતમાં સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન (SEZ) – કંડલા FTZ/SEZ, મુન્દ્રા, દહેજ અને સેક્ટર-સ્પેસિફિક SEZ
કંડલા ફ્રી ટ્રેડ ઝોન (KFTZ / KASEZ - ૧૯૬૫ એશિયાનો સૌપ્રથમ મુક્ત વેપાર ક્ષેત્ર/FTZ, ૨૦૦૩માં SEZ માં રૂપાંતરિત); સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન એક્ટ ૨૦૦૫ (ગુજરાતમાં દેશના સૌથી સફળ અને સૌથી વધુ નિકાસ કરતા SEZs); મુન્દ્રા SEZ (અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ SEZ APSEZ - ભારતનો સૌથી મોટો મલ્ટી-પ્રોડક્ટ પોર્ટ-આધારિત SEZ); દહેજ SEZ (પેટ્રોકેમિકલ્સ અને એન્જિનિયરિંગ); રિલાયન્સ જામનગર SEZ; સેક્ટર-સ્પેસિફિક SEZ: ઝાયડસ ફાર્મા SEZ (મતાર/ચાંગોદર), ટીસીએસ ગીતાન્જલી IT SEZ ગાંધીનગર, ઇન્ફોસિટી ગાંધીનગર, સુરત ડાયમંડ એન્ડ ટેક્સટાઇલ SEZ (સચિન); SEZ ની નિકાસ આવક, ડ્યુટી ફ્રી ઇમ્પોર્ટ લાભો અને રોજગાર સર્જન ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મિશન – સેમિકોન ગુજરાત પોલિસી ૨૦૨૨-૨૭ (માઇક્રોન, ટાટા, સીજી પાવર)
ગુજરાત સેમિકન્ડક્ટર પોલિસી ૨૦૨૨-૨૭ (ભારતમાં સમર્પિત સેમિકન્ડક્ટર નીતિ જાહેર કરનાર પ્રથમ રાજ્ય - સાયન્સ એન્ડ ટેક્નોલોજી વિભાગ હેઠળ ગુજરાત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ સેમિકન્ડક્ટર મિશન GESM); જમીન, વીજળી અને પાણી પર ભારે સબસિડી; મેગા રોકાણો: ૧. માઇક્રોન ટેકનોલોજી (Micron Technology USA - ₹૨૨,૫૦૦+ કરોડના ખર્ચે સાણંદ ખાતે ભારતનો પ્રથમ એડવાન્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસેમ્બલી, ટેસ્ટિંગ, માર્કિંગ અને પેકેજિંગ ATMP પ્લાન્ટ); ૨. ટાટા-PSMC ફેબ (ધોલેરા ₹૯૧,૦૦૦ કરોડ); ૩. સીજી પાવર અને રેનેસાસ (CG Power, Renesas Japan અને Stars Micro Thailand - સાણંદ OSAT ફેસિલિટી ₹૭,૬૦૦ કરોડ); ૪. કાયન્સ સેમિકન્ડક્ટર (Kaynes - સાણંદ); ગુજરાત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ પોલિસી અને હાઇ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ (VGGS) – ઇતિહાસ (૨૦૦૩ થી ૨૦૨૪), MoUs અને વૈશ્વિક ભાગીદારી
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ (VGGS - ૨૦૦૩માં તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શરૂઆત, 'શ્રેષ્ઠ વૈશ્વિક રોકાણ પ્લેટફોર્મ', દર બે વર્ષે મહાત્મા મંદિર ગાંધીનગર ખાતે આયોજન); ૨૦ વર્ષની યાત્રા (૨૦૦૩-૨૦૨૩ 'સમિટ ઓફ સક્સેસ' Summit of Success); ૧૦મી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ ૨૦૨૪ (થીમ: 'ગેટવે ટુ ધ ફ્યુચર' Gateway to the Future - ૩૪ ભાગીદાર દેશો, ૧૩૦+ દેશોના પ્રતિનિધિઓ, ₹૪૫+ લાખ કરોડના ઐતિહાસિક એમઓયુ MoUs); ક્ષેત્રો: ગ્રીન હાઇડ્રોજન, રિન્યુએબલ એનર્જી, સેમિકન્ડક્ટર્સ, એરોસ્પેસ-ડિફેન્સ, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ EV, ફિનટેક; વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ ટ્રેડ શો; વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સ્ટાર્ટઅપ સમિટ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતમાં પોર્ટ અર્થશાસ્ત્ર (Maritime Economy) – GMB, કંડલા/દીનદયાળ પોર્ટ, મુન્દ્રા, પીપાવાવ, દહેજ
ગુજરાતનો મેરીટાઇમ ક્ષેત્ર (૧,૬૦૦ કિમી દરિયાકિનારો - ભારતના કુલ બંદર કાર્ગો ટ્રાફિકના ~૪૦% થી વધુ કાર્ગો એકલું ગુજરાત સંભાળે છે, દરિયાઈ વેપારનો ગેટવે); GMB (ગુજરાત મેરીટાઇમ બોર્ડ ૧૯૮૨ - ભારતમાં રાજ્ય કક્ષાનું પ્રથમ મેરીટાઇમ બોર્ડ, ૪૮ નાના/મધ્યમ નોન-મેજર બંદરોનું સંચાલન); દીનદયાળ પોર્ટ / કંડલા (ભારત સરકારનું મુખ્ય મેજર પોર્ટ - કચ્છ, મુક્ત વેપાર ક્ષેત્ર, કાર્ગો હેન્ડલિંગમાં દેશમાં મોખરે); મુન્દ્રા પોર્ટ (ભારતનું સૌથી મોટું ખાનગી વાણિજ્યિક બંદર અને સૌથી મોટું કન્ટેનર પોર્ટ); પીપાવાવ પોર્ટ (અમરેલી - ભારતનું પ્રથમ PPP આધારિત સંયુક્ત ક્ષેત્રનું બંદર APM ટર્મિનલ્સ); દહેજ પોર્ટ (પેટ્રોનેટ LNG ટર્મિનલ, ભારતનું પ્રથમ કેમિકલ પોર્ટ); હજીરા પોર્ટ, જામનગર (સિક્કા/બેડી); પોર્ટ પોલિસી ૧૯૯૫ (ખાનગીકરણ પ્રોત્સાહન) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સાગરમાલા, રો-રો ફેરી સેવાઓ, શિપિંગ અને ઇનલેન્ડ વોટરવેઝ
સાગરમાલા પ્રોજેક્ટ (પોર્ટ-આધારિત ઔદ્યોગિક વિકાસ, પોર્ટ કનેક્ટિવિટી અને કોસ્ટલ કોમ્યુનિટી ડેવલપમેન્ટ); રો-રો અને રો-પેક્સ ફેરી સેવા (Ro-Ro / Ro-Pax Ferry Service - ઘોઘા ભાવનગર થી હજીરા સુરત વચ્ચે ખંભાતના અખાતમાં: ૩૬૦ કિમીનું સડક અંતર ઘટીને માત્ર ૯૦ કિમી સમુદ્રી માર્ગ, કાર્બન ઉત્સર્જન અને સમયમાં ૭૦% બચત; ઘોઘા-દહેજ સેવા); ગુજરાત મેરીટાઇમ યુનિવર્સિટી (GMU ગાંધીનગર - ભારતની પ્રથમ મેરીટાઇમ યુનિવર્સિટી); ગુજરાત ઇન્ટરનેશનલ મેરીટાઇમ આર્બિટ્રેશન સેન્ટર (GIMAC ગિફ્ટ સિટી); શિપબિલ્ડિંગ ઉદ્યોગ (માંડવી, ભરૂચ, સુરત); કોસ્ટલ શિપિંગ પ્રોત્સાહન ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતમાં માર્ગ પરિવહન, એક્સપ્રેસવેઝ અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્ર (LEADS Index)
માર્ગ માળખું: નેશનલ એક્સપ્રેસવે ૧ (NE 1 / મહાત્મા ગાંધી એક્સપ્રેસવે - અમદાવાદ-વડોદરા ૯૩ કિમી, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૦૩, ભારતનો પ્રથમ પૂર્ણ ઍક્સેસ-કંટ્રોલ એક્સપ્રેસવે); દિલ્હી-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે (ગુજરાતમાંથી ૪૨૩ કિમી પસાર થાય છે - દાહોદ, ગોધરા, વડોદરા, ભરૂચ, સુરત, વલસાડ); અમદાવાદ-ધોલેરા એક્સપ્રેસવે; અમૃતસર-જામનગર ઇકોનોમિક કોરિડોર; પ્રગતિ પથ અને કિસાન પથ યોજના; લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્ર: LEADS ઇન્ડેક્સ (Logistics Ease Across Different States - વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા લોજિસ્ટિક્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં ગુજરાત સતત 'અચીવર' Top Achiever રાજ્ય); મલ્ટી-મોડલ લોજિસ્ટિક્સ પાર્ક્સ (MMLP - સાણંદ, વડોદરા) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
રેલવે માળખું – વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર (DFC), બુલેટ ટ્રેન (MAHSR) અને મેટ્રો રેલ
૧. વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર (WDFC - દાદરી યુપી થી જેએનપીટી મુંબઈ ૧,૫૦૬ કિમી, ગુજરાતમાંથી સૌથી વધુ ૩૭% / ૫૬૫ કિમી પસાર થાય છે, ડબલ સ્ટેક કન્ટેનર ટ્રેનો, મુન્દ્રા અને પીપાવાવ બંદરો સાથે કનેક્ટિવિટી); ૨. મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇ સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ (MAHSR / બુલેટ ટ્રેન - ૫૦૮ કિમી, જાપાન JICA સહયોગ શિંકાનસેન ટેકનોલોજી, ગુજરાતમાં ૩૫૨ કિમી અને ૮ સ્ટેશનો: વાપી, બિલીમોરા, સુરત, ભરૂચ, વડોદરા, આણંદ, અમદાવાદ, સાબરમતી હબ); ૩. મેટ્રો રેલ પરિયોજનાઓ: GMRC (ગુજરાત મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન - અમદાવાદ-ગાંધીનગર મેટ્રો ફેઝ ૧ અને ૨, સુરત મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટ ૪૦+ કિમી નિર્માણાધીન); ૪. વંદે ભારત એક્સપ્રેસ ટ્રેનો (ગાંધીનગર-મુંબઈ, સાબરમતી-જોધપુર, જામનગર-અમદાવાદ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
હવાઈ પરિવહન (Aviation) – એરપોર્ટ્સ, ઉડાન (UDAN) સ્કીમ, એવિએશન હબ અને સીપ્લેન સેવા
ગુજરાતમાં નાગરિક ઉડ્ડયન: GUJSAIL (ગુજરાત સ્ટેટ એવિએશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપની લિમિટેડ); આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ્સ: સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ SVPIA (અમદાવાદ - અદાણી એરપોર્ટ્સ સંચાલિત), સુરત ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ; પ્રમુખ ડોમેસ્ટિક એરપોર્ટ્સ: વડોદરા (ગ્રીન એરપોર્ટ બિલ્ડિંગ), રાજકોટ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (હીરાસર ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટ), ભાવનગર, જામનગર, પોરબંદર, ભુજ, કંડલા, કેશોદ; ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટ્સ: ધોલેરા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (નવગામ), અંકલેશ્વર; ઉડાન યોજના (RCS-UDAN - રાજ્યના નાના શહેરો વચ્ચે પ્રાદેશિક ફ્લાઇટ્સ); ભારતની પ્રથમ સીપ્લેન સેવા (૩૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૦ - સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ અમદાવાદ થી સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી કેવડિયા); એવિએશન એકેડેમી અને ડ્રોન પોલિસી ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતનું ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર – GSWAN, ભારતનેટ, સ્ટેટ ડેટા સેન્ટર (SDC) અને ઈ-ગવર્નન્સ પ્રોજેક્ટ્સ
ડિજિટલ ગુજરાત: GSWAN (ગુજરાત સ્ટેટ વાઇડ એરિયા નેટવર્ક - એશિયાનું સૌથી મોટું IP-આધારિત સરકારી સંચાર નેટવર્ક, તમામ જિલ્લા, તાલુકા અને સરકારી કચેરીઓનું કનેક્ટિવિટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર); ગુજરાત ફાઇબર ગ્રીડ નેટવર્ક લિમિટેડ GFGNL (ભારતનેટ ફેઝ-૨ હેઠળ તમામ ૧૪,૦૦૦+ ગ્રામ પંચાયતોને ઓપ્ટિકલ ફાઇબર હાઇ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ કનેક્ટિવિટી); ગુજરાત સ્ટેટ ડેટા સેન્ટર (GSDC ગાંધીનગર - ISO પ્રમાણિત સુરક્ષિત ક્લાઉડ); પ્રમુખ ઈ-ગવર્નન્સ પોર્ટલ: ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ (નાગરિક સેવાઓ), ઈ-ધરા (જમીન રેકોર્ડ RoR), ઈ-નગર (મ્યુનિસિપલ સેવાઓ), સ્વાગત ઓનલાઇન (SWAGAT - મુખ્યમંત્રી જનફરિયાદ નિવારણ, UN પબ્લિક સર્વિસ એવોર્ડ ૨૦૧૦), i-ખેડૂત પોર્ટલ (ખેતી યોજનાઓ), CM ડેશબોર્ડ (ગાંધીનગર - રીઅલ-ટાઇમ ડેવલપમેન્ટ મોનિટરિંગ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતનો પાવર સેક્ટર – GUVNL માળખું (GSECL, GETCO, DGVCL, MGVCL, PGVCL, UGVCL) અને વીજ સુધારા
ગુજરાતમાં વીજ સુધારા: ગુજરાત વિદ્યુત ઉદ્યોગ પુનર્ગઠન અને નિયમન અધિનિયમ ૨૦૦૩ (GEB - ગુજરાત વિદ્યુત બોર્ડનું વિભાજન Unbundling કરી ૨૦૦૫માં ૭ ઉત્તરાધિકારી કંપનીઓની રચના); ૧. હોલ્ડિંગ કંપની: GUVNL (ગુજરાત ઊર્જા વિકાસ નિગમ લિમિટેડ વડોદરા); ૨. ઉત્પાદન કંપની: GSECL (ગુજરાત સ્ટેટ ઇલેક્ટ્રિસિટી કોર્પોરેશન - થર્મલ, હાઇડ્રો અને ગેસ પ્લાન્ટ્સ: ઉકાઈ, વાણાકબોરી, ગાંધીનગર, ધુવારણ ભારતનો પ્રથમ ગેસ પ્લાન્ટ, સિક્કા, કચ્છ લિગ્નાઇટ પાનંધ્રો); ૩. ટ્રાન્સમિશન કંપની: GETCO (ગુજરાત એનર્જી ટ્રાન્સમિશન કોર્પોરેશન); ૪. ચાર વીજ વિતરણ કંપનીઓ (DISCOMs - દેશમાં સતત A+ ગ્રેડ મેળવતી વીજ કંપનીઓ): DGVCL દક્ષિણ, MGVCL મધ્ય, PGVCL પશ્ચિમ (સૌથી મોટો ભૌગોલિક વિસ્તાર), UGVCL ઉત્તર ગુજરાત; ટોરેન્ટ પાવર (ખાનગી ડિસ્કોમ - અમદાવાદ, ગાંધીનગર, સુરત); GERC (ગુજરાત વિદ્યુત નિયમન પંચ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (Renewable Energy) – ગુજરાત રિન્યુએબલ એનર્જી પોલિસી ૨૦૨૩, સોલાર, વિન્ડ અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન
ગુજરાત રિન્યુએબલ એનર્જી પોલિસી ૨૦૨૩ (૨૦૩૦ સુધીમાં ૧૦૦ GW પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષમતા સ્થાપિત કરવાનું લક્ષ્ય, કુલ વીજળીમાં ૫૦% હિસ્સો ગ્રીન એનર્જી); સૌર ઊર્જા: ચારણકા સોલાર પાર્ક (પાટણ જિલ્લો ૨૦૧૨ - એશિયાનો પ્રથમ મલ્ટી-ડેવલપર સોલાર પાર્ક), ખાવડા કચ્છ રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક (વિશ્વનો સૌથી મોટો ૭૨,૬૦૦ હેક્ટરમાં ૩૦,૦૦૦ MW / ૩૦ GW હાઇબ્રિડ સોલાર-વિન્ડ પાર્ક - અદાણી/NTPC); સૂર્ય ગુજરાત યોજના (રૂફટોપ સોલાર - દેશના ૮૦%+ રહેણાંક સોલાર રૂફટોપ ઇન્સ્ટોલેશન સાથે ગુજરાત ભારતમાં પ્રથમ); મોઢેરા (મહેસાણા - ભારતનું સૌપ્રથમ ૨૪x૭ સૌરઊર્જા સંચાલિત સૂર્યગ્રામ Solar Village); પવન ઊર્જા: દેશમાં બીજા ક્રમે સ્થાપિત ક્ષમતા (જામનગર, કચ્છ, દેવભૂમિ દ્વારકા); નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન હબ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતમાં ગેસ ગ્રીડ અર્થવ્યવસ્થા – GSPC, GSPL, LNG ટર્મિનલ્સ અને સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD)
ગુજરાત - 'ભારતનું ગેસ પાટનગર' (દેશમાં સૌપ્રથમ રાજ્યવ્યાપી નેચરલ ગેસ ગ્રીડ સ્થાપનાર રાજ્ય); GSPC (ગુજરાત સ્ટેટ પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન ૧૯૭૯); GSPL (ગુજરાત સ્ટેટ પેટ્રોનેટ લિમિટેડ - ૩,૦૦૦+ કિમી લાંબી હાઇ-પ્રેશર ગેસ પાઇપલાઇન ગ્રીડ); LNG ટર્મિનલ્સ (ભારતના ૬ LNG ટર્મિનલ્સમાંથી ૩ મોટા ગુજરાતમાં - દેશની ૭૦%+ LNG આયાત સંભાળે છે): દહેજ પેટ્રોનેટ LNG (વિશ્વના સૌથી મોટા ટર્મિનલ્સ પૈકી એક), હજીરા શેલ LNG, મુન્દ્રા LNG ટર્મિનલ, છારા ગીરસોમનાથ સ્વાન એનર્જી LNG; સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD - ગુજરાત ગેસ લિમિટેડ GGL ભારતની સૌથી મોટી સિટી ગેસ કંપની, અદાણી ટોટલ ગેસ, સાબરમતી ગેસ, વડોદરા ગેસ; ઘરેલું PNG અને વાહનો માટે CNG નેટવર્ક) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતની ખનિજ સંપત્તિ અને GMDC – લિગ્નાઇટ, બોક્સાઇટ, ચૂનાનો પથ્થર, સિલિકા, ફ્લોરસપાર
GMDC (ગુજરાત મિનરલ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ ૧૫ મે ૧૯૬૩); મુખ્ય ખનિજોનું અર્થશાસ્ત્ર: ૧. લિગ્નાઇટ કોલસો (GMDC સૌથી મોટો વેપારી ઉત્પાદક - પાનંધ્રો, માતાનો મઢ, ઉમરસરો કચ્છ, રાજપારડી ભરૂચ, તડકેશ્વર સુરત, ભાવનગર); ૨. બોક્સાઇટ (એલ્યુમિનિયમ કાચી ધાતુ - જામનગર, દેવભૂમિ દ્વારકા કલ્યાણપુર, કચ્છ; પ્લાન્ટ ગ્રેડ અને રિફ્રેક્ટરી ગ્રેડ); ૩. ચૂનાનો પથ્થર / લાઇમસ્ટોન (સિમેન્ટ ગ્રેડ - જૂનાગઢ, પોરબંદર, ગીરસોમનાથ, કચ્છ, બનાસકાંઠા); ૪. ફ્લોરસપાર (કડીપાણી છોટાઉદેપુર - વિશ્વની સૌથી મોટી ફ્લોરસપાર ઓપનકાસ્ટ ખાણો પૈકી એક); ૫. અગ્નિમાટી / ફાયરક્લે અને ચાઇના ક્લે (સાબરકાંઠા, થાનગઢ સુરેન્દ્રનગર); ૬. બેન્ટોનાઇટ અને સાદો રેતીયો પથ્થર; ખનિજતેલ અને કુદરતી ગેસ (અંકલેશ્વર, ગાંધાર, લુણેજ ૧૯૫૮ પ્રથમ કૂવો, કલોલ, મહેસાણા) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પર્યાવરણીય અર્થશાસ્ત્ર, ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણ નિયંત્રણ (GPCB), CETP અને કાર્બન માર્કેટ
GPCB (ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ ૧૯૭૪); ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણ વ્યવસ્થાપન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: કોમન એફ્લુઅન્ટ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ્સ (CETP - વાપી, અંકલેશ્વર, વટવા, નરોડા, સચિન, પનોલી ખાતે ઔદ્યોગિક ગંદાપાણીના શુદ્ધિકરણ માટે ૩૫+ CETP એકમો); ટ્રીટેડ વેસ્ટવોટર ડીપ સી ડિસ્ચાર્જ પાઇપલાઇન્સ; TSDF (ટોક્સિક સોલિડ વેસ્ટ ડિસ્પોઝલ ફેસિલિટીઝ); ઉત્સર્જન વેપાર યોજના (ETS - Emission Trading Scheme: સુરત વિશ્વનું પ્રથમ પાર્ટિક્યુલેટ મેટર પીએમ-માર્કેટ ૨૦૧૯, અમદાવાદ ૨૦૨૨); ક્લાઇમેટ ચેન્જ વિભાગ (૨૦૦૯માં સમર્પિત ક્લાઇમેટ ચેન્જ ડિપાર્ટમેન્ટ શરૂ કરનાર ગુજરાત એશિયાનું પ્રથમ રાજ્ય); સર્ક્યુલર ઇકોનોમી (Circular Economy) પ્રોત્સાહન ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતમાં બેંકિંગ માળખું – SLBC ગુજરાત, CD રેશિયો, બેંક ઓફ બરોડા (BOB) અને ફિનટેક
SLBC ગુજરાત (સ્ટેટ લેવલ બેંકર્સ કમિટી - બેંક ઓફ બરોડા લીડ બેંક તરીકે સંયોજક); બેંકિંગ નેટવર્ક (૧૦,૦૦૦+ બેંક શાખાઓ અને ૧૧,૦૦૦+ એટીએમ); ધિરાણ-થાપણ ગુણોત્તર (Credit-Deposit Ratio / CD Ratio ~૭૮-૮૨% સાથે રાષ્ટ્રીય સ્તરે સારો દેખાવ); બેંક ઓફ બરોડા (BOB - ૨૦ જુલાઈ ૧૯૦૮ મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજા દ્વારા વડોદરા ખાતે સ્થાપના, 'ઇન્ડિયાઝ ઇન્ટરનેશનલ બેંક', ૨૦૧૯માં દેના બેંક અને વિજયા બેંકનું BOB માં વિલીનીકરણ); ગુજરાત રાજ્ય નાણાકીય નિગમ (GSFC ૧૯૬૦); માઇક્રોફાઇનાન્સ અને સેવા (SEWA બેંક - ઇલાબેન ભટ્ટ ૧૯૭૪, સ્વરોજગાર મહિલા સેવા સહકારી બેંક); ફિનટેક ઇનોવેશન હબ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતમાં શ્રમ, રોજગાર અને કૌશલ્ય વિકાસ – શ્રમ સુધારાઓ, કૌશલ્યા ધ સ્કીલ યુનિવર્સિટી, ITI અને e-Shram
શ્રમ અર્થશાસ્ત્ર (ગુજરાત દેશના સૌથી શાંત અને વિવાદમુક્ત શ્રમ સંબંધો ધરાવતા રાજ્યો પૈકી એક); શ્રમ સુધારાઓ અને નવા ૪ લેબર કોડ્સ; કૌશલ્ય વિકાસ ઇકોસિસ્ટમ: કૌશલ્યા - ધ સ્કીલ યુનિવર્સિટી (ગાંધીનગર ૨૦૨૧); રાજ્યમાં ૬૦૦+ સરકારી અને ગ્રાન્ટેડ ITI; ગુજરાત સ્કીલ ડેવલપમેન્ટ મિશન (GSDM); મુખ્યમંત્રી એપ્રેન્ટિસશીપ યોજના; રોજગાર સેતુ અને અનુબંધમ વેબ પોર્ટલ (Anubandham Portal - નોકરી શોધનાર અને એમ્પ્લોયરો વચ્ચે સીધો સેતુ); ઈ-શ્રમ પોર્ટલ (e-Shram - અસંગઠિત ક્ષેત્રના ૮૫+ લાખ શ્રમિકોનું નોંધણી); બાંધકામ શ્રમિક કલ્યાણ બોર્ડ (ધનવંતરી રથ, શ્રમિક અન્નપૂર્ણા યોજના - ₹૫ માં પૌષ્ટિક ગરમ ભોજન) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ગુજરાતમાં શહેરી અર્થતંત્ર (Urban Economy) – સ્માર્ટ સિટીઝ, અમૃત (AMRUT), ટાઉન પ્લાનિંગ (TP સ્કીમ)
શહેરીકરણ (Urbanization - ૨૦૧૧ વસ્તી ગણતરી મુજબ ગુજરાતની ૪૨.૬% વસ્તી શહેરોમાં વસે છે, ૨૦૩૬ સુધીમાં ૫૦%+ શહેરીકરણનો અંદાજ); મહાનગરપાલિકાઓનું અર્થતંત્ર (અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ, ભાવનગર, જામનગર, જૂનાગઢ, ગાંધીનગર - રાજ્યના ૬૫%+ GSDP માં શહેરોનો ફાળો); ટાઉન પ્લાનિંગ સ્કીમ (TP Schemes / DP મોડેલ - જમીન સંપાદન વિના માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવવાનું વૈશ્વિક સ્તરે વખણાયેલું ગુજરાત મોડેલ); સ્માર્ટ સિટી મિશન (૬ શહેરો: અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ, ગાંધીનગર, દાહોદ); અમૃત મિશન (AMRUT); સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ (સુરત - ભારતમાં પ્રથમ/બીજા ક્રમનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર, અમદાવાદ); મ્યુનિસિપલ બોન્ડ્સ (અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન AMC ૧૯૯૮ - એશિયામાં મ્યુનિસિપલ બોન્ડ જારી કરનાર પ્રથમ સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થા) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Frequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for Gujarat Economy (ગુજરાતનું અર્થતંત્ર) MCQ Practice Series