Gujarati Vyakaran & Sahitya (ગુજરાતી વ્યાકરણ અને સાહિત્ય) MCQ Question Banks
Showing 43 curated MCQ test series question papers with authentic offline exam formatting.
ગુજરાતી વ્યાકરણ અને સાહિત્ય ગ્રાન્ડ માસ્ટર મોક ટેસ્ટ (Final 100-Score Master Test)
સંપૂર્ણ ૪૩ વિષયોનું રિવિઝન કરાવતો આખરી ગ્રાન્ડ માસ્ટર મોક ટેસ્ટ: સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં પૂછાતા સૌથી અઘરા અને ગુણવત્તાસભર ૧૦૦ MCQs.
ગુજરાતી ધ્વનિ શ્રેણી, સ્વર-વ્યંજન, ઉચ્ચારણ સ્થાન અને અલ્પપ્રાણ-મહાપ્રાણ
ગુજરાતી ભાષાના સ્વરો (હ્રસ્વ, દીર્ઘ, સંવૃત, વિવૃત) અને વ્યંજનોનું વર્ગીકરણ; કંઠ્ય, તાલવ્ય, મૂર્ધન્ય, દંત્ય, ઓષ્ઠ્ય ધ્વનિઓ; અઘોષ અને ઘોષ ધ્વનિઓ; અલ્પપ્રાણ અને મહાપ્રાણ ધ્વનિઓ; અનુનાસિક ધ્વનિઓ (ઙ, ઞ, ણ, ન, મ); ધ્વનિ શ્રેણી છૂટી પાડવી (દા.ત. ક્ષ = ક્ + ષ્ + અ, જ્ઞ = જ્ + ઞ્ + અ, ત્ર = ત્ + ર્ + અ, શ્ર = શ્ + ર્ + અ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સંજ્ઞા (નામ) અને તેના પ્રકારો તથા લિંગ-વચન વ્યવસ્થા
સંજ્ઞાના ૫ મુખ્ય પ્રકારો: ૧. વ્યક્તિવાચક સંજ્ઞા, ૨. જાતિવાચક સંજ્ઞા, ૩. સમૂહવાચક સંજ્ઞા, ૪. દ્રવ્યવાચક સંજ્ઞા, ૫. ભાવવાચક સંજ્ઞા અને ક્રિયાવાચક સંજ્ઞા; ગુજરાતી લિંગ વ્યવસ્થા (પુલ્લિંગ, સ્ત્રીલિંગ, નપુંસકલિંગ - 'કેવો, કેવી, કેવું' પદ્ધતિ); વચન વ્યવસ્થા (એકવચન, બહુવચન અને સદા બહુવચનમાં વપરાતા શબ્દો જેમ કે અક્ષત, પ્રાણ, આશીર્વાદ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સર્વનામ અને તેના પ્રકારો (Pronouns in Gujarati)
સર્વનામના પ્રકારો: પુરુષવાચક સર્વનામ (પ્રથમ પુરુષ હું/અમે, બીજો પુરુષ તું/તમે, ત્રીજો પુરુષ તે/તેઓ); દર્શક સર્વનામ (આ, તે, પેલું); સાપેક્ષ/સંબંધવાચક સર્વનામ (જે-તે, જેવું-તેવું); પ્રશ્નવાચક સર્વનામ (કોણ, શું, કયું); અનિશ્ચિત સર્વનામ (કોઈ, કંઈક, અમુક); સ્વવાચક/નિજવાચક સર્વનામ (પોતે, પંડે, આપમેળે) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વિશેષણ અને તેના પ્રકારો – અર્થ અને રચનાગત (Adjectives in Gujarati)
અર્થગત પ્રકારો: ગુણવાચક વિશેષણ, સંખ્યાવાચક વિશેષણ (પૂર્ણાંક, અપૂર્ણાંક, ક્રમિક, સમૂહવાચક), જથ્થાવાચક/પરિમાણવાચક વિશેષણ, સાર્વનામિક વિશેષણ, દર્શક વિશેષણ, પ્રશ્નવાચક વિશેષણ; રચનાગત પ્રકારો: વિકારી વિશેષણ (લિંગ-વચન મુજબ બદલાય - સારો, સારી, સારું) અને અવિકારી વિશેષણ (ન બદલાય - હોશિયાર, સુંદર, પ્રામાણિક); સ્વાદવાચક, રંગવાચક અને આકારવાચક વિશેષણો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
ક્રિયાપદ, ક્રિયાવિશેષણ અને તેના પ્રકારો (Verbs & Adverbs in Gujarati)
ક્રિયાપદના પ્રકારો: સકર્મક ક્રિયાપદ (એકકર્મક, દ્વિકર્મક), અકર્મક ક્રિયાપદ, સહાયકારક ક્રિયાપદ, સંયુક્ત ક્રિયાપદ; ક્રિયાવિશેષણના પ્રકારો: કાળવાચક/સમયવાચક ક્રિયાવિશેષણ (હમણાં, સવારે, કાયમ), સ્થળવાચક ક્રિયાવિશેષણ (અહીં, ત્યાં, દૂર), રીતિવાચક ક્રિયાવિશેષણ (ઝડપથી, માંડમાંડ, એકદમ), પરિમાણવાચક/જથ્થાવાચક, ક્રમવાચક, નિશ્ચયવાચક અને નકારવાચક ક્રિયાવિશેષણ ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
કૃદંત અને તેના ૬ પ્રકારો (Participles in Gujarati)
કૃદંતના ૬ મુખ્ય પ્રકારો અને તેના પ્રત્યયો: ૧. વર્તમાન કૃદંત (પ્રત્યય: ત - રમતો, ગાતી, લખતું), ૨. ભૂતકૃદંત (પ્રત્યયો: લ/ય - ખાધેલું, વાચ્યો, લખ્યો), ૩. ભવિષ્ય કૃદંત (પ્રત્યયો: વાન/નાર - જનાર, લખવાનો), ૪. સામાન્ય/વિધ્યર્થ કૃદંત (પ્રત્યયો: વ/વુ - કરવું, લખવી, વાંચવો), ૫. હેત્વર્થ કૃદંત (પ્રત્યયો: વા/વાને - ભણવા, રમવાને), ૬. સંબંધક ભૂતકૃદંત (પ્રત્યયો: ઈ/ઈને - ખાઈને, વાંચીને, દોડી) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
નિપાત અને તેના પ્રકારો (Particles / Nipat in Gujarati)
નિપાતની વ્યાખ્યા અને વાક્યમાં સ્થાન; ૪ મુખ્ય પ્રકારો: ૧. ભારવાચક નિપાત (જ, તો, ય, યે, પણ, સુદ્ધાં, સુદ્ધા), ૨. સીમાવાચક નિપાત (ફક્ત, માત્ર, કેવળ, તદ્દન, સાવ, છેક), ૩. વિનયવાચક/આદરવાચક નિપાત (જી - ગુરુજી, પિતાજી, આવજોજી), ૪. પ્રકીર્ણ/લટકણીયાવાચક નિપાત (ને, કે, તો, હો, ખરું, એમ, વારુ); નિપાત ઓળખવા અને વાક્યમાંથી નિપાત તારવવાના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વિભક્તિ વ્યવસ્થા – પ્રથમા થી અષ્ટમી વિભક્તિ, કારક અને અનુગ-નામયોગી
૮ વિભક્તિઓ અને તેના કારકો: પ્રથમા (કર્તા કારક - પ્રત્યય શૂન્ય/એ), દ્વિતીયા (કર્મ કારક - પ્રત્યય ને), તૃતીયા (કરણ કારક - સાધન/રીત - પ્રત્યય થી, થકી, વડે), ચતુર્થી (સંપ્રદાન કારક - આપવાનો ભાવ - પ્રત્યય ને, માટે, વાસ્તે), પંચમી (અપાદાન કારક - છૂટા પડવાનો ભાવ - પ્રત્યય થી, માંથી), ષષ્ઠી (સંબંધ કારક - પ્રત્યય નો, ની, નું, ના), સપ્તમી (અધિકરણ કારક - સ્થળ/સમય - પ્રત્યય માં, એ, પર), અષ્ટમી (સંબોધન કારક - અરે, હે, ઓ); અનુગ (શબ્દ સાથે જોડાય - એ, ને, થી, માં, નો, ની) અને નામયોગી (શબ્દથી અલગ લખાય - વડે, માટે, કાજે, તરફ, દ્વારા, પેઠે) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
પૂર્વપ્રત્યય અને પરપ્રત્યય તથા શબ્દ ઘડતર (Prefix & Suffix in Gujarati)
પૂર્વપ્રત્યય (Prefix - શબ્દની આગળ જોડાય: અ-, અણ-, અવ-, કુ-, દુર્-, નિષ્-, વિ-, સ-, સુ-, પ્રતિ-, અધિ-, અનુ-); પરપ્રત્યય (Suffix - શબ્દની પાછળ જોડાય: -આઈ, -આવટ, -વટ, -ઈક, -ઈય, -તર, -તમ, -દાર, -વાન, -મંદ); પૂર્વપ્રત્યય કે પરપ્રત્યય લાગ્યા વિનાનો સાદો શબ્દ ઓળખવો ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સંધિ: સ્વરસંધિ – નિયમો, જોડાણ અને વિગ્રહ (Swar Sandhi)
દીર્ઘ સંધિ (અ+અ=આ, ઇ+ઇ=ઈ, ઉ+ઉ=ઊ - સૂર્યાસ્ત, કવીન્દ્ર, ભાનૂદય); ગુણ સંધિ (અ+ઇ=એ, અ+ઉ=ઓ, અ+ઋ=અર્ - દેવેન્દ્ર, સૂર્યોદય, મહર્ષિ); વૃદ્ધિ સંધિ (અ+એ=ઐ, અ+ઓ=ઔ - સદૈવ, વનૌષધિ); યણ સંધિ (ઇ+અન્ય=ય, ઉ+અન્ય=વ, ઋ+અન્ય=ર - અત્યાચાર, સ્વાગત, પિત્રાજ્ઞા); અયાદિ સંધિ (એ+અ=અય, ઐ+અ=આય, ઓ+અ=અવ, ઔ+અ=આવ - નયન, ગાયક, પવન, પાવક) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સંધિ: વ્યંજન સંધિ અને વિસર્ગ સંધિ (Vyanjan & Visarga Sandhi)
વ્યંજન સંધિના નિયમો: ઘોષીકરણ અને અઘોષીકરણ (સત્ + જન = સજ્જન, દિગ્ + અંત = દિગંત, વાક્ + ઈશ = વાગીશ, તત્ + લીન = તલ્લીન, ઉત્ + ચારણ = ઉચ્ચારણ, ષડ્ + દર્શન = ષડ્દર્શન); મ્ સંબંધિત સંધિ (સમ્ + ગીત = સંગીત, સમ્ + ચય = સંચય); વિસર્ગ સંધિ: નિઃ + રસ = નીરસ, દુઃ + ગમ = દુર્ગમ, મનઃ + રથ = મનોરથ, નિઃ + ચય = નિશ્ચય, નમઃ + તે = નમસ્તે ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સમાસ અને તેના પ્રકારો: દ્વન્દ્વ, તત્પુરુષ, મધ્યમપદલોપી અને ઉપપદ
દ્વન્દ્વ સમાસ (અને, કે, અથવા વિગ્રહ - રામ-લક્ષ્મણ, દાળ-ભાત, બે-ચાર); તત્પુરુષ સમાસ (વિભક્તિ પ્રત્યયથી વિગ્રહ - દેશભક્તિ, રાજમહેલ, ગર્ભશ્રીમંત, વનવાસ); મધ્યમપદલોપી સમાસ (વચ્ચેનું આખું પદ લુપ્ત થાય - ઘોડાગાડી, આગગાડી, દહીંવડાં, કલ્પવૃક્ષ, દીવાદાંડી); ઉપપદ સમાસ (બીજું પદ ક્રિયાપદ/નાર પ્રત્યય દર્શાવે - પંકજ, સર્વજ્ઞ, નર્મદ, ગિરિધર, પગરખું) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
સમાસ અને તેના પ્રકારો: કર્મધારય, દ્વિગુ, બહુવ્રીહિ અને અવ્યયીભાવ
કર્મધારય સમાસ (વિશેષણ-વિશેષ્ય કે ઉપમાન-ઉપમેય સંબંધ - મહાદેવ, પરમેશ્વર, કાજળકાળી, મુખકમળ, ભવસાગર); દ્વિગુ સમાસ (પૂર્વપદ સંખ્યાવાચક અને ઉત્તરપદ સમૂહ - ત્રિલોક, નવરાત્રિ, પંચવટી, અઠવાડિયું); બહુવ્રીહિ સમાસ (બંને પદ મળી અન્ય ત્રીજા પદનું વિશેષણ બને - ગજાનન, ચક્રપાણિ, દશાનન, પિતાંબર, નિષ્કલંક); અવ્યયીભાવ સમાસ (પૂર્વપદ અવ્યય હોય - યથાશક્તિ, પ્રતિદિન, આજીવન, સાનંદ, હરરોજ) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
અલંકાર: શબ્દાલંકાર – વર્ણાનુપ્રાસ, યમક/પ્રાસસાંકળી અને અંત્યાનુપ્રાસ
શબ્દાલંકારના ૪ મુખ્ય પ્રકારો: ૧. વર્ણાનુપ્રાસ/વર્ણસગાઈ (એકનો એક વર્ણ વારંવાર આવે - 'કાશીમાએ કાચી કેરીનું કચુંબર કર્યું'), ૨. યમક / શબ્દાનુપ્રાસ (એકસરખા ઉચ્ચારવાળા શબ્દો જુદા અર્થમાં આવે - 'અખાડામાં જવાના મેં ઘણીવાર અખાડા કર્યા છે'), ૩. પ્રાસસાંકળી / આંતરપ્રાસ (પ્રથમ ચરણનો છેલ્લો અને બીજા ચરણનો પ્રથમ શબ્દ પ્રાસ રચે - 'વિદ્યા ભણ્યો જેહ, તેહ ઘેર વૈભવ રૂડો'), ૪. અંત્યાનુપ્રાસ (બંને ચરણના અંતે પ્રાસ મળે - 'જેની જેવી દાનત, તેની તેવી બરકત') ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
અલંકાર: અર્થાલંકાર – ઉપમા, રૂપક, ઉત્પ્રેક્ષા અને અનન્વય
ઉપમેય, ઉપમાન, સાધારણ ધર્મ અને ઉપમાવાચક શબ્દ (જેવો, જેવી, સરખું, પેઠે, સમાન); ઉપમા અલંકાર ('દમયંતીનું મુખ ચંદ્ર જેવું સુંદર છે'); રૂપક અલંકાર (ઉપમેય અને ઉપમાન એકરૂપ બને - 'દમયંતીનું મુખ ચંદ્ર છે', 'બપોર એક મોટું શિકારી કૂતરો છે'); ઉત્પ્રેક્ષા અલંકાર (જાણે, રખે, શકે, શું સંભાવના - 'દમયંતીનું મુખ જાણે ચંદ્ર'); અનન્વય અલંકાર (ઉપમેયની સરખામણી ઉપમેય સાથે જ - 'મા તે મા', 'ગાંધીજી એટલે ગાંધીજી', 'હિમાલય તે હિમાલય') ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
અલંકાર: અર્થાલંકાર – વ્યતિરેક, શ્લેષ, અર્થાન્તરન્યાસ, સજીવારોપણ અને વ્યાજસ્તુતિ
વ્યતિરેક અલંકાર (ઉપમેય ઉપમાન કરતા ચડિયાતું દર્શાવાય - 'દમયંતીના મુખ આગળ ચંદ્ર પણ નિસ્તેજ લાગે છે'); શ્લેષ અલંકાર (એક જ શબ્દના બે કે વધુ અર્થ નીકળે - 'રવિ નિજ કર તેની પર ફેરવે છે', 'ચોમાસું આવતા સૃષ્ટિ નવું જીવન મેળવે છે'); સજીવારોપણ અલંકાર (નિર્જીવ પર સજીવનું આરોપણ - 'ઘડિયાળના કાંટા પર હાંફ્યા કરે છે સમય'); વ્યાજસ્તુતિ અલંકાર (નિંદા દ્વારા પ્રશંસા કે પ્રશંસા દ્વારા નિંદા - 'ધન્ય છે તમારી બહાદુરીને, ઉંદર જોઈને નાઠા!'); અર્થાન્તરન્યાસ અને અતિશયોક્તિ અલંકાર ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
છંદ: અક્ષરમેળ અને માત્રામેળ છંદના નિયમો, ગણબંધારણ અને ઓળખ
લઘુ (U) અને ગુરુ (-) માત્રાના નિયમો; ય-મા-તા-રા-જ-ભા-ન-સ-લ-ગા સૂત્ર; અક્ષરમેળ છંદો: શિખરિણી (૧૭ અક્ષર, યમનસભલગા, યતિ ૬/૧૨), પૃથ્વી (૧૭ અક્ષર, જસજસયલગા, યતિ ૮/૯), મંદાક્રાંતા (૧૭ અક્ષર, મભનતતગાગા, યતિ ૪/૧૦), શાર્દૂલવિક્રીડિત (૧૯ અક્ષર, મસજસતતગા, યતિ ૧૨), વસંતતિલકા (૧૪ અક્ષર, તભજજગાગા, યતિ ૮), અનુષ્ટુપ (૮+૮ = ૩૨ અક્ષર), મનહર (૩૧ અક્ષર); માત્રામેળ છંદો: દોહરો (૨૪ માત્રા, ૧૩+૧૧), ચોપાઈ (૧૫ માત્રા), સોરઠો (૧૧+૧૩), હરિગીત (૨૮ માત્રા, યતિ ૧૪/૧૬), સવૈયા (૩૧/૩૨ માત્રા) ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વાક્યરૂપાંતર: કર્તરી, કર્મણી, ભાવે અને પ્રેરક વાક્યરચના (Voice Transformations)
કર્તરી વાક્યરચના (કર્તા પ્રધાન હોય); કર્મણી વાક્યરચના (કર્મ પ્રધાન, કર્તાને 'થી, વડે, દ્વારા' પ્રત્યય અને ધાતુને 'આ' પ્રત્યય લાગે); ભાવે વાક્યરચના (અકર્મક ક્રિયાપદ હોય અને ભાવ પ્રધાન બને - 'તેનાથી હસાયું'); પ્રેરક વાક્યરચના (ક્રિયા કરવા પ્રેરણા અપાય - ધાતુને 'આવ/ડાવ' પ્રત્યય લાગે - 'શિક્ષક વિદ્યાર્થી પાસે વંચાવે છે'); પુનઃપ્રેરક વાક્યરચના ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
વાક્યના પ્રકારો: સાદું, સંયુક્ત, સંકુલ/મિશ્ર અને અર્થ આધારિત વાક્યપ્રકારો
રચનાની દ્રષ્ટિએ વાક્ય પ્રકારો: સાદું વાક્ય (એક ઉદ્દેશ્ય અને એક વિધેય), સંયુક્ત વાક્ય (સંયોજકો: અને, ને, પણ, પરંતુ, અથવા, છતાંથી જોડાયેલા સમાન મોભાના વાક્યો), સંકુલ/મિશ્ર વાક્ય (મુખ્ય વાક્ય + ગૌણ વાક્ય: જે-તે, જ્યારે-ત્યારે, જો-તો, કારણ કે); અર્થની દ્રષ્ટિએ: વિધાન વાક્ય, પ્રશ્નાર્થ વાક્ય, ઉદ્ગાર વાક્ય, આજ્ઞાર્થ વાક્ય, વિદ્યાર્થ વાક્ય અને નિષેધ વાક્ય ના ૧૦૦ પ્રશ્નો.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Answer Key & Guide
How to Solve & UnlockWhat You Get in MCQ Series:
- Complete syllabus question papers with clean layout.
- Zero answer hints for authentic offline exam practice.
- Unique serial paper code stamped on every paper.
Frequently Asked Questions (FAQ)
Official guidance for Gujarati Vyakaran & Sahitya (ગુજરાતી વ્યાકરણ અને સાહિત્ય) MCQ Practice Series